Byłem informatorem CIA

Dziś ma blisko 90 lat. Mieszka w jednej z miejscowości na wyspie Wolin. Szczegóły, zdarzenia, a nawet daty sprzed 60 lat opisuje tak jakby wydarzyły się wczoraj! Pan Alojzy przez prawie 20 lat był informatorem CIA.  Bohater czy zdrajca? Dziś prezentujemy fragment wywiadu, który w całości zostanie opublikowany za kilka tygodni,  w specjalnym historycznym dodatku do Kronik Portowych.

Werbunek – szantażem

Współpraca pana Alojzego z amerykańskim wywiadem rozpoczęła się przez przypadek.  Przez brata.  -Mój brat w 1948 uciekł z Polski. Gdy trafił  do USA został zatrzymany w porcie. Miał być deportowany z powrotem do Europy.  Poprosił oficera imigracyjnego  o spotkanie ze swoim przełożonym.  Temu  naopowiadał jakiś historii o swojej olbrzymiej wiedzy i bracie, który pełni ważne funkcje w polskiej armii. Koniec końców – on został w USA, a ja poprzez naszych rodziców mieszkających w Polsce, dowiedziałem się po dwóch miesiącach, że brat zostanie wydalony z USA jeżeli nie będziemy współpracować.

Początkowo  chciałem iść do swojego szefa i mu o tym powiedzieć. Ale później zrozumiałem, że jeżeli nie pomogę, to brat może być wydalony z USA i wpaść  w poważne kłopoty. (…)

Pierwszy kontakt

Do pierwszego kontaktu doszło  w restauracji „Myśliwska” w Szczecinie.  – Miałem podjeść do  stolika tuż przy wejściu, na którym miała leżeć gazeta, wyciągnąć pocztówkę od brata i zapytać, czy aby nie jesteśmy wspólnymi znajomymi. Coś w tym rodzaju. Młody mężczyzna okazał się być Polakiem. Z nim ustaliłem sposoby przekazywania informacji. Na miejscu musiałem mu opowiedzieć o mojej pracy, miejscach które w związku z nią odwiedzam itd. Ustaliłem,  że w przypadku przerwania komunikacji – gdyby w ustalonym  miejscu nie było puszki,  spotykać się będziemy co cztery miesiące – piątego dnia. o 15.

Kolejny rysunek prezentujący najważniejsze obiekty militarne zlokalizowane na prawobrzeżu Świnoujścia- stacje radarowe, baterie armat, a nawet mityczną „podziemną fabrykę rakiet”.

W tym samym lokalu. Dowiedziałem się jakie informacje interesują  komisję gospodarczą. Bo tak się mi przedstawili. Nie było mowy o jakimś wywiadzie itd. Miałem pomóc w zdobyciu informacji na temat gospodarki dla jakiegoś instytutu, który miał udowodnić, że komunizm jest do niczego. Interesowało ich ile statków przypłynęło do portu, ile drewna wywieziono z wyspy, albo ile cystern z paliwem jechało do sowieckiej bazy. Za czasem było coraz więcej pytań o sprawy wojska. Gdzie i jakie armaty  stoją, gdzie mieszkają żołnierze, albo gdzie się bawią i piją. (…) To nie było łatwe zadania. Z czasem, po jakiś dwóch, trzech latach zdałem sobie sprawę, że to nie żadna komisja gospodarki tylko wojskowe służby zbierają ode mnie te informacje.

(…)

Wkrótce kontakty z obcym wywiadem stały się bardziej regularne.  A „leśna wtyczka” rozpoczęła regularne przekazywanie meldunków – nawet jeden, dwa w miesiącu. – Informacje w żaden sposób nie były szyfrowane, czy kodowane.  – Wkładałem do puszki po mięsie i zakopywałem przy leśnych słupach. Każdy kolejny meldunek był zakopywany pod kolejnym słupkiem. W zamian w puszce pozostawiano mi pieniądze- tylko polskie złotówki. Wiem, że zaraz wszyscy będą mówić, że robiłem to dla pieniędzy. Ale za te pieniądze kupowałem np. wódkę i kiełbasę,  a to była najlepsza metoda szukania przyjaciół tak wśród Rosjan jak i Polaków.

(…)

Bohater, czy zdrajca?

Pan Alojzy nie czuje sie bohaterem. Nie uważa się też za zdrajcę. Zdaje sobie sprawę z tego, że niektórzy za takiego mogą go brać. – Co mam powiedzieć?  Może to, że w dzisiejszej Polsce jest taki bałagan, że jutro za donoszenie agentom  może bym  dostał   medal. A za rok czy dwa,  gdy zmieni  się władza,  osądziliby mnie za zdradę. Wolę się nie wychylać.  Mój wnuczek obiecał,  że odnajdzie kiedyś w archiwach za oceanem moje informacje, i że z mojego postępowania jest dumny.

Piotr Piwowarczyk