Za nami ważna i podniosła uroczystość, podczas której odbyła się symboliczna zmiana warty w Stałym Zespole Sił Obrony Przeciwminowej NATO – Grupa 1 (SNMCMG1). Zakończyła się półroczna misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego Noteć, a jednocześnie rozpoczęła się działalność PKW Czernicki 2026, który w najbliższych dniach przejmie odpowiedzialność za dowodzenie zespołem.
W ostatnich miesiącach polscy marynarze, działając w ramach PKW Noteć z trałowcem ORP Necko w składzie, aktywnie uczestniczyli w sojuszniczym dyżurze przeciwminowym na Bałtyku. Ich działania koncentrowały się na utrzymaniu bezpieczeństwa żeglugi, patrolowaniu kluczowych szlaków komunikacyjnych oraz wzmacnianiu obecności NATO na północnych akwenach Europy. Był to kolejny dowód na to, że polskie okręty pozostają integralną częścią morskiej „Tarczy Przeciwminowej” Sojuszu.
Z dniem 1 stycznia 2026 roku sformowano Polski Kontyngent Wojskowy Czernicki 2026, wydzielony z jednostek 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Jego głównym zadaniem będzie dowodzenie Stałym Zespołem Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1. Rolę okrętu flagowego pełnić będzie ORP Kontradmirał X. Czernicki – okręt dowodzenia siłami obrony przeciwminowej, wchodzący w skład 2 Dywizjonu Okrętów Transportowo-Minowych.
Zakończenie działalności PKW Noteć i rozpoczęcie służby przez PKW Czernicki to przykład płynnego przekazywania odpowiedzialności w ramach NATO oraz potwierdzenie zdolności polskiej Marynarki Wojennej do wystawiania jednostek bojowych do działań zespołowych, jak również do pełnienia funkcji dowódczych w wielonarodowych strukturach. Choć oba okręty pełnią odmienne funkcje – trałowiec ORP Necko jako jednostka wykonawcza brał udział w bezpośrednich działaniach przeciwminowych, natomiast ORP Kontradmirał X. Czernicki pełni rolę okrętu flagowego i platformy dowodzenia – ich wkład w zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi oraz stabilności na północnych akwenach pozostaje nieprzerwany i spójny. W obu przypadkach polskie okręty i ich załogi stanowią istotny element sojuszniczej „Tarczy Przeciwminowej”, aktywnie współtworząc system bezpieczeństwa morskiego NATO.
Zadania realizowane przez PKW Czernicki 2026 obejmują m.in. poszukiwanie, wykrywanie i neutralizację niebezpiecznych obiektów podwodnych – w tym pozostałości arsenałów z okresu wojen światowych – a także oczyszczanie podejść do portów, akwenów ścieśnionych i kluczowych szlaków żeglugowych. Kontyngent prowadzi również działania na rzecz budowania świadomości sytuacyjnej oraz demonstrowania jedności i determinacji Sojuszu na wodach Morza Bałtyckiego, Morza Norweskiego, Morza Północnego oraz w rejonach Oceanu Atlantyckiego.
Misja wpisuje się w szerszy kontekst inicjatyw bezpieczeństwa morskiego NATO, takich jak Baltic Sentry, ukierunkowanych na wzmocnienie ochrony infrastruktury krytycznej – w tym podwodnej – oraz swobody żeglugi w regionie Morza Bałtyckiego.
Sformowanie PKW Czernicki 2026 stanowi wyraźny sygnał ciągłości i konsekwencji polskiego zaangażowania w morskie działania Sojuszu. Polska bandera nieprzerwanie obecna jest w strukturach Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej, a polscy marynarze nadal uczestniczą w budowaniu bezpieczeństwa na północnej flance NATO.
„To czasy, w których NATO poprzez operację Baltic Sentry mówi jasno: nie ma miejsca na anonimowość – widzimy, rejestrujemy i reagujemy. Jednym z naszych kluczowych zadań będzie ochrona i monitorowanie podwodnej infrastruktury krytycznej – fundamentu bezpieczeństwa energetycznego i stabilności regionu Morza Bałtyckiego. To misja wymagająca rozwagi, profesjonalizmu i determinacji” – powiedział w swoim przemówieniu komandor porucznik Kacper Sterne, dowódca PKW Czernicki, który w przyszłym tygodniu przejmie dowodzenie Stałym Zespołem Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1 od komandora porucznika Jānisa Auce z Łotwy, stojącego na czele zespołu przez ostatnie pół roku.
***
Polska Marynarka Wojenna od lat angażuje się w działania poszczególnych zespołów okrętów sojuszu zarówno wyznaczając oficerów na prestiżowe stanowisko dowódcy zespołu, a także formując sztab kierujący działaniami, jak i wydzielając okręty 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Przez lata przede wszystkim niszczyciele min z 13 Dywizjonu Trałowców od 2002 roku do 2015 roku cyklicznie, kilkunastokrotnie, wchodziły w skład SNMCMG1. Również Okręt Dowodzenia Siłami Obrony Przeciwminowej ORP Kontradmirał X. Czernicki z 2 Dywizjonu Okrętów Transportowo – Minowych czterokrotnie był jednostką flagową SNMCMG1 (w 2010, 2011, 2013 i 2023 roku) oraz przez połowę 2017 roku pełnił funkcję okrętu flagowego SNMCMG2 na Morzu Śródziemnym, Egejskim i Morzu Czarnym. W przeszłości Marynarka Wojenna kierowała także trałowce do udziału w natowskim zespole. Po raz pierwszy w ramach PKW Czernicki w 2023 roku, w skład kontyngentu wchodziły wówczas ORP Drużno oraz ORP Hańcza. Aktualnie skończył się półroczny dyżur PKW Noteć 2025, w którym brał udział trałowiec ORP Necko.
