Uznamski Festiwal Muzyczny. 15 tysięcy uczestników i 15 wyprzedanych koncertów

33. Uznamski Festiwal Muzyczny zakończył się w sobotę wieczorem, 10 października, w niemieckim Wolgaście. Przez trzy tygodnie muzyka rozbrzmiewała w różnych miejscach wyspy Uznam, a tegorocznym krajem przewodnim była Szwecja. Wydarzenie nawiązywało do 75. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych między Szwecją a Niemcami oraz do szwedzkiej historii regionu – od Peenemünde, gdzie w 1630 roku wylądował król Gustaw II Adolf, po Wolgast, skąd w 1633 roku jego ciało przewieziono do Szwecji.

W tegorocznym programie znalazło się 28 koncertów. Piętnaście z nich było całkowicie wyprzedanych, a łącznie w wydarzeniach uczestniczyło około 15 tys. osób.

– Jesteśmy bardzo zadowoleni. Mieliśmy 15 wyprzedanych koncertów, a publiczność podążała za nami od Peenemünde aż po Świnoujście. Szwecja jako kraj przewodni zaprezentowała artystów światowej klasy – podsumował Thomas Hummel, dyrektor festiwalu.

Festiwal rozpoczął się w hali dawnej elektrowni, na terenie Muzeum Historyczno-Technicznego w Peenemünde. Na koncert inauguracyjny przyszło około 1200 osób. Jedną z głównych bohaterek wieczoru była zaledwie 13-letnia wiolonczelistka Charlotte Melkonian, laureatka Nagrody Muzycznej Uznamu 2026, przyznawanej przez Fundację Oscara i Very Ritterów.

Młoda artystka wystąpiła z orkiestrą Baltic Sea Philharmonic pod batutą Roberta Trevino. W programie znalazły się m.in. „Wariacje na temat rokoko” Piotra Czajkowskiego. Występ młodej wiolonczelistki spotkał się z entuzjastyczną reakcją publiczności.

Baltic Sea Philharmonic to wyjątkowy zespół skupiający młodych muzyków ze wszystkich dziesięciu państw regionu Morza Bałtyckiego oraz Ukrainy. Podczas koncertu muzycy grali na stojąco i bez nut, nadając wydarzeniu szczególnie dynamiczny charakter.

Wielkie emocje przyniósł również koncert z okazji Dnia Jedności Niemiec, który odbył się w tej samej hali. Orkiestra NDR Elbphilharmonie Orchester pod batutą Andrisa Pogi wykonała utwory Hugo Alfvéna i V symfonię Czajkowskiego. Gwiazdą wieczoru była izraelsko-niemiecka klarnecistka Sharon Kam, która w ostatniej chwili zastąpiła chorego Martina Frösta.

Artystka wykonała Koncert klarnetowy A-dur Wolfganga Amadeusza Mozarta – utwór szczególny w jej karierze, ponieważ właśnie od niego rozpoczęła się jej przygoda z występami solowymi z orkiestrą. W trakcie powolnej części koncertu w hali zapanowała cisza, a po finałowych dźwiękach publiczność nagrodziła muzyków owacją na stojąco.

ABBA porwała publiczność w Świnoujściu

Jednym z największych hitów tegorocznej edycji były dwa koncerty inspirowane twórczością zespołu ABBA, przygotowane z myślą o zbliżających się 80. urodzinach Benny’ego Anderssona, jednego z założycieli legendarnej szwedzkiej grupy. Na scenie spotkali się soliści Baltic Sea Philharmonic oraz szwedzki kwartet wokalny Lemon Squeezy, mistrz świata w kategorii barbershop z 2025 roku.

Jeden z koncertów odbył się w Miejskim Domu Kultury w Świnoujściu, drugi – dzień później – w Kaiserbädersaal w Heringsdorfie. Oba wydarzenia wyprzedały się całkowicie. Łącznie wzięło w nich udział około tysiąca osób. Publiczność nie ograniczała się do słuchania. Wspólne śpiewanie, klaskanie i taniec szybko zamieniły koncerty w muzyczne święto, a oba wieczory zakończyły się owacjami na stojąco i morzem świateł na widowni.

Świnoujście miało w tym wydarzeniu również historyczny kontekst. To właśnie tutaj Szwedzi założyli w 1628 roku swoją pierwszą szańcową fortyfikację na wyspie.

Muzyka w historycznych miejscach wyspy

Festiwal nie ograniczał się do największych sal koncertowych. Wydarzenia odbywały się także w wiejskich kościołach, zabytkowych świątyniach i pałacach, prowadząc publiczność śladami szwedzkiej historii Uznamu. W Krummin wystąpił pianista Niklas Sivelöv, w Liepe zabrzmiała nyckelharpa – tradycyjny szwedzki instrument smyczkowy – a w Mellenthin można było usłyszeć średniowieczne pieśni.

W kościele św. Marii w mieście Usedom aktorka Annett Renneberg czytała fragmenty „Cudownej podróży” Selmy Lagerlöf, opowieści o przygodach Nilsa Holgerssona. W Benz zespół NeoBarock przypomniał muzykę z rzymskiego dworu królowej Krystyny Wazówny z okazji 400. rocznicy jej urodzin. Z kolei w pałacu w Stolpe 80-letni wiolonczelista David Geringas zainaugurował Bałtyckie Forum Muzyczne.

Finałowy koncert odbył się w kościele św. Piotra w Wolgaście. Wystąpili Martin Fröst i pianista Roland Pöntinen. Fröst, który wcześniej z powodu choroby musiał odwołać swój występ w Peenemünde, powrócił na festiwalową scenę i zamknął tegoroczną edycję.

Już wiadomo, kiedy odbędą się koncerty w 2027 roku

Organizatorzy nie każą długo czekać na kolejną odsłonę wydarzenia. Ustalono już daty dwóch najważniejszych koncertów 34. Uznamskiego Festiwalu Muzycznego. Oba odbędą się w hali dawnej elektrowni w Peenemünde, o godz. 20.

• 18 września 2027 roku – koncert inauguracyjny z udziałem Baltic Sea Philharmonic pod batutą Roberta Trevino.
• 9 października 2027 roku – koncert finałowy w wykonaniu NDR Elbphilharmonie Orchester.

Orkiestra Baltic Sea Philharmonic powstała w 2008 roku z inicjatywy festiwalu. Dziś jest jednym z symboli współpracy kulturalnej w regionie Morza Bałtyckiego. W jej skład wchodzą młodzi muzycy z państw położonych nad Bałtykiem, którzy wspólnie występują ponad granicami i podziałami politycznymi.

Koncert finałowy przygotuje NDR Elbphilharmonie Orchester, od lat związana z festiwalem. Wydarzenie będzie zarazem koncertem symfonicznym festiwali muzycznych Meklemburgii-Pomorza Przedniego, podczas którego spotykają się przedstawiciele ośmiu najważniejszych festiwali regionu.

Hala dawnej elektrowni w Peenemünde tylko kilka razy w roku zmienia się w salę koncertową. W miejscu związanym z historią prób rakietowych podczas II wojny światowej rozbrzmiewa wówczas muzyka, przyciągając publiczność z Niemiec, Polski i innych krajów.

Organizatorzy zapowiadają, że kraj przewodni i dodatkowe wydarzenia przyszłorocznej edycji ogłoszą w najbliższych tygodniach. Pełny program ma być znany w maju 2027 roku.

Bilety na oba koncerty w Peenemünde w 2027 roku są już dostępne. Można je kupić w biurach informacji turystycznej i administracjach uzdrowisk oraz za pośrednictwem strony www.usedomer-musikfestival.de. Informacje można uzyskać także pod numerem telefonu +49 38378 346-47.

Festiwal, który łączy kraje nad Bałtykiem

Festiwal Muzyczny Uznamu odbywa się od 1994 roku i skupia się na muzyce krajów regionu Morza Bałtyckiego. Od 1999 roku każdego roku w centrum programu znajduje się inne państwo nadbałtyckie.

W 2008 roku festiwal powołał do życia orkiestrę Baltic Sea Philharmonic, łączącą młodych muzyków z dziesięciu państw regionu. W 2015 roku zespół otrzymał Europejską Nagrodę Kulturalną „Pro Europe”.

Wśród artystów, którzy występowali na festiwalu w poprzednich latach, znaleźli się m.in. Anne-Sophie Mutter, Mścisław Rostropowicz, Gidon Kremer, Paavo Järvi, Esa-Pekka Salonen i Krzysztof Penderecki. W 2022 roku na Uznam przyjechała także New York Philharmonic pod batutą Jaapa van Zwedena.