Byli związani z samorządem, kulturą, nauką, edukacją i działalnością społeczną. Swoją pracą służyli mieszkańcom, rozwijali lokalne instytucje i budowali więzi między ludźmi. W 2026 roku Świnoujście pożegnało osoby, których dorobek pozostanie częścią historii miasta.

Rok 2026 przyniósł Świnoujściu bolesne straty. Odeszli ludzie, którzy przez lata angażowali się w życie mieszkańców. Nie wszyscy byli osobami powszechnie rozpoznawalnymi poza miastem, ale ich działalność miała znaczenie dla konkretnych środowisk: strażaków ochotników, bibliotekarzy, muzealników, naukowców, nauczycieli i społeczników.

Wśród nich znaleźli się Robert Karelus, Lech Trawicki, Marian Skonieczny, Anna Braun, Elżbieta Bruch i Stanisław Sitek. Każdy z nich zapisał się w życiu Świnoujścia w inny sposób.

Robert Karelus – przez lata głos świnoujskiego magistratu

15 czerwca 2026 roku zmarł Robert Karelus. Miał 64 lata. Przez ponad dwie dekady był związany z Urzędem Miasta Świnoujście, gdzie w 2003 roku objął funkcję rzecznika prasowego prezydenta miasta.

Odpowiadał za kontakty magistratu z mediami i przekazywanie mieszkańcom informacji o decyzjach samorządu, inwestycjach oraz najważniejszych wydarzeniach. Był inicjatorem utworzenia Biura Informacji i Konsultacji Społecznych. W późniejszym okresie pełnił funkcję naczelnika Wydziału Zarządzania Kryzysowego. Przed przejściem na emeryturę przez wiele lat uczestniczył w codziennej pracy urzędu i komunikowaniu spraw miasta.

Jego nazwisko było dobrze znane lokalnym dziennikarzom, którzy przez lata kontaktowali się z nim w sprawach dotyczących funkcjonowania Świnoujścia.

Lech Trawicki – muzealnik, który chciał opowiadać historię przez morze

19 maja 2026 roku zmarł Lech Trawicki, dyrektor Muzeum Rybołówstwa Morskiego w Świnoujściu. Miał 57 lat. Był archeologiem, muzealnikiem i specjalistą w dziedzinie archeologii podwodnej.

Zanim objął stanowisko w Świnoujściu w grudniu 2024 roku, pracował w instytucjach muzealnych w Gdańsku, Gdyni i Elblągu. Jego zawodowe zainteresowania obejmowały historię budownictwa okrętowego, zabytki związane z morzem i ochronę dziedzictwa kulturowego.

W Świnoujściu chciał rozwijać muzeum jako miejsce dostępne dla mieszkańców i turystów, opowiadające historię miasta przez pryzmat portu, morza i ludzi związanych z wodą.

Po jego nagłej śmierci w muzeum wystawiono księgę kondolencyjną. 27 maja odbyło się spotkanie poświęcone jego pamięci, w którym uczestniczyli współpracownicy, przyjaciele, przedstawiciele środowiska kultury i mieszkańcy.

Marian Skonieczny – dziesięciolecia służby w ochotniczej straży pożarnej

W marcu 2026 roku środowisko strażackie w Świnoujściu pożegnało druha Mariana Skoniecznego, urodzonego w 1932 roku w Pakości. Z działalnością ochotniczych straży pożarnych w Świnoujściu był związany od 1970 roku.

Pełnił funkcje w strukturach Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, w tym prezesa zarządu oddziału powiatowego związku w Świnoujściu. Przez lata wspierał lokalne jednostki OSP i współpracował z władzami miasta w sprawach dotyczących pożarnictwa.

Ważną częścią jego działalności była praca z młodzieżą. Wspierał Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze oraz Związek Harcerstwa Polskiego, angażował się także w organizację wydarzeń społecznych i uroczystości patriotycznych.

Za działalność na rzecz pożarnictwa został uhonorowany licznymi odznaczeniami. Wśród nich znalazły się Złoty Medal za Zasługi dla Pożarnictwa, przyznany w 1996 roku, Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza z 2002 roku oraz Złoty Znak Związku OSP RP z 2008 roku.

Anna Braun – lata pracy na rzecz czytelników

W październiku 2026 roku opublikowano wspomnienie Anny Braun, wieloletniej pracowniczki Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu. Urodziła się w mieście w 1954 roku, a jej życie zawodowe było związane z bibliotekarstwem.

Do zespołu biblioteki dołączyła w 2002 roku. Pracowała jako starszy bibliotekarz i kustosz, a od 2007 roku kierowała Działem Udostępniania Zbiorów dla Dorosłych. W 2012 roku uzyskała awans na starszego kustosza. Z biblioteką była związana do początku 2025 roku.

Jej praca polegała nie tylko na udostępnianiu zbiorów, lecz także na codziennym kontakcie z czytelnikami i wspieraniu działalności instytucji, która odgrywa istotną rolę w życiu kulturalnym miasta.

Elżbieta Bruch – edukacja dostępna dla mieszkańców

28 sierpnia 2026 roku zmarła Elżbieta Bruch, nauczycielka, pedagog i społeczniczka związana ze Świnoujściem od urodzenia. Przez lata działała na rzecz edukacji dorosłych i aktywizacji seniorów.

Po ukończeniu studiów na Akademii Rolniczej w Szczecinie pracowała w oświacie. Została nauczycielką, a następnie dyrektorką Zespołu Szkół Zawodowych przy ulicy Gdyńskiej w Świnoujściu.

W połowie lat 90. założyła Towarzystwo Oświatowo-Promocyjne „Business-Pro”. Jednym z ważnych przedsięwzięć związanych z jej działalnością było uruchomienie w Świnoujściu punktu wykładowego Uniwersytetu Szczecińskiego. Pierwsza inauguracja roku akademickiego odbyła się w październiku 1996 roku. Dzięki temu mieszkańcy miasta i okolic mogli podjąć studia bez konieczności wyjazdu do Szczecina.

Bruch była także pomysłodawczynią i założycielką Akademii Każdego Wieku. Organizowała kursy, wykłady, spotkania, wycieczki i warsztaty, w szczególności z myślą o seniorach. Z jej inicjatywy odbywał się również Bal Biało-Czerwony organizowany w okolicach Narodowego Święta Niepodległości.

Stanisław Sitek – badacz związany z morzem i estuarium Odry

3 czerwca 2026 roku zmarł Stanisław Sitek. Miał 83 lata. Był pracownikiem naukowym, technologiem i hydrochemikiem związanym ze Stacją Badawczą Morskiego Instytutu Rybackiego w Świnoujściu w latach 1969–2008.

W pracy zawodowej zajmował się między innymi badaniami technologicznymi i chemicznymi surowców rybnych, kalmarów i kryla. Uczestniczył w licznych rejsach dalekomorskich, w tym w wyprawie na Antarktydę. Przez wiele lat badał także warunki hydrochemiczne wód estuarium Odry.

Po jego śmierci wspomnienie opublikowali współpracownicy z Morskiego Instytutu Rybackiego – Państwowego Instytutu Badawczego. Podkreślili jego wkład w badania naukowe oraz zapamiętali go jako człowieka życzliwego, skromnego i pracowitego.

Wspominając osoby, które odeszły w 2026 roku, warto pamiętać nie tylko o dacie ich śmierci, ale przede wszystkim o tym, co robiły za życia i co pozostawiły innym.

2 listopada mieszkańcy Świnoujścia spotkają się nad Bałtykiem, by uczcić pamięć ludzi morza, którzy zginęli na wodach świata. Morskie Zaduszki to wyjątkowa tradycja, która łączy modlitwę, refleksję i wspólnotę osób związanych z morzem.

To chwila zadumy nad żywiołem, który daje życie, ale potrafi je również odebrać. Morskie Zaduszki są także wyrazem solidarności z rodzinami i przyjaciółmi tych, których morze zatrzymało na zawsze.

Świnoujscy duszpasterze zapraszają do wspólnej modlitwy wszystkich zainteresowanych – mieszkańców, gości, rodziny marynarzy i rybaków, ratowników oraz osoby związane z pracą na morzu.

Uroczystości rozpoczną się o godzinie 18.00 mszą świętą w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Morza przy ulicy Piastowskiej.

O godzinie 19.30 uczestnicy przejdą wspólnie na plażę. Tam zapalone zostaną znicze, które będą symbolem pamięci o tych, którzy stracili życie na morzu i nie powrócili do swoich bliskich.

Morskie Zaduszki to okazja, by na chwilę zatrzymać się w codziennym biegu, wspomnieć tych, którzy odeszli, i okazać pamięć ich rodzinom.

Nocne poszukiwania w trudnym, zalesionym terenie zakończyły się odnalezieniem 70-letniej mieszkanki Świnoujścia. Kobieta potrzebowała pomocy, a policjanci przez cały czas utrzymywali z nią kontakt telefoniczny. W odnalezieniu zaginionej pomogło światło jej telefonu, które funkcjonariusze zauważyli między drzewami.

Wszystko zaczęło się od zgłoszenia mężczyzny, który poinformował policję o zaginięciu swojej żony. Z przekazanych informacji wynikało, że 70-latka znajdowała się w kryzysie emocjonalnym i potrzebowała pomocy.

Poszukiwania w ciemnym lesie

Dyżurny Komendy Miejskiej Policji w Świnoujściu wraz z zastępcą szybko skierowali patrole w miejsca, w których kobieta mogła przebywać. Jednocześnie utrzymywali z nią kontakt telefoniczny, a policjanci sprawdzali kolejne wskazane rejony.

Poszukiwania prowadzono późnym wieczorem. Ciemność, mgła i gęsty las znacznie utrudniały poruszanie się oraz odnalezienie kobiety.

Światło telefonu pomogło ją odnaleźć

Przełom nastąpił podczas sprawdzania terenu leśnego. Policjanci zauważyli między drzewami światło pochodzące z telefonu komórkowego zaginionej.

Połączenie telefoniczne i dostrzeżone światło pozwoliły funkcjonariuszom ustalić, gdzie znajduje się 70-latka, i dotrzeć do niej mimo trudnych warunków.

Kobieta została odnaleziona. W poszukiwaniach ważną rolę odegrała współpraca dyżurnych i patroli, szybkie kierowanie funkcjonariuszy w odpowiednie miejsca oraz utrzymywanie kontaktu z zaginioną.

Na pływalni Uznam Arena odbyły się międzyszkolne zawody w drużynowym pływaniu dziewcząt i chłopców w ramach Licealiady 2026/2027. W rywalizacji wzięli udział uczniowie trzech świnoujskich szkół średnich. Wśród dziewcząt najlepsze okazało się LO Mieszko, a wśród chłopców Zespół Szkół Morskich.

Zawody zorganizował 27 października Ośrodek Sportu i Rekreacji „Wyspiarz”. Były one eliminacjami do Mistrzostw Województwa, które odbędą się w listopadzie w Szczecinku.

Uczniowie rywalizowali w kilku stylach

Na starcie stanęli reprezentanci LO Mieszko, Centrum Edukacji Zawodowej i Turystyki oraz Zespołu Szkół Morskich.

Młodzież rywalizowała na dystansach 50 metrów stylem klasycznym, grzbietowym, dowolnym i motylkowym, a także na 25 metrów stylem dowolnym. Odbyły się również wyścigi sztafetowe 6 × 50 metrów stylem dowolnym.

Zawodnicy pływali seriami na czas. Uzyskane wyniki przeliczano na punkty, których suma decydowała o miejscu szkoły w klasyfikacji drużynowej.

Najlepsze wyniki indywidualne

Wśród dziewcząt najwięcej zwycięstw indywidualnych odnotowały reprezentantki LO Mieszko. Wśród chłopców pierwsze miejsca zdobywali uczniowie wszystkich trzech szkół.

Dziewczęta:

• 50 m stylem grzbietowym – Marta Nieśpelska (LO Mieszko), 39,87 s.
• 50 m stylem klasycznym – Amelia Dąbrowska (ZSM), 48,90 s.
• 50 m stylem dowolnym – Martyna Stefaniak (LO Mieszko), 33,84 s.
• 50 m stylem motylkowym – Marharyta Montronchyk (LO Mieszko), 38,40 s.
• 25 m stylem dowolnym – Laura Fedorczyk (LO Mieszko), 15,69 s.

Chłopcy:

• 50 m stylem grzbietowym – Hubert Hałkowski (LO Mieszko), 33,93 s.
• 50 m stylem klasycznym – Wiktor Lupa (LO Mieszko), 41,37 s.
• 50 m stylem dowolnym – Serhii Komohorov (ZSM), 25,76 s.
• 50 m stylem motylkowym – Maciej Jarząbek (ZSM), 34,43 s.
• 25 m stylem dowolnym – Kajetan Dunajko (LO Mieszko), 12,79 s.

0-2976×3968-0-0#

Mieszko najlepsze wśród dziewcząt, ZSM wśród chłopców

W klasyfikacji drużynowej dziewcząt zwyciężyło LO Mieszko, zdobywając 131 punktów. Drugie miejsce zajął Zespół Szkół Morskich z wynikiem 114 punktów, a trzecie CEZiT – 42 punkty.

W rywalizacji chłopców walka o pierwsze miejsce była znacznie bardziej wyrównana. ZSM zdobył 127 punktów, wyprzedzając LO Mieszko zaledwie o dwa punkty. Trzecie miejsce przypadło CEZiT, które uzyskało 108 punktów.

W sztafetach 6 × 50 metrów stylem dowolnym zwyciężyły:

• dziewczęta – LO Mieszko, czas 3:41,44;
• chłopcy – ZSM, czas 3:06,50.

Przed nimi finał wojewódzki

Zwycięskie drużyny będą reprezentować Świnoujście podczas finału wojewódzkiego w Szczecinku. Pierwsze trzy miejsca w konkurencjach indywidualnych i sztafetach nagrodzono pamiątkowymi medalami. Szkoły otrzymały również puchary ufundowane przez OSiR „Wyspiarz”.

Organizatorzy podziękowali także sędziom z 8 Flotylli Obrony Wybrzeża za pomoc w przeprowadzeniu zawodów.

Gratulacje należą się wszystkim uczestnikom, a zwycięskim drużynom życzymy powodzenia w finale wojewódzkim.

Uczniowie Zespołu Szkół Morskich w Świnoujściu będą dalej poznawać branżę morskiej energetyki wiatrowej. ORLEN Neptun, Świnoujście Offshore Terminal i szkoła podpisały porozumienie o kontynuacji współpracy na rok szkolny 2026/2027. W planach są zajęcia prowadzone przez specjalistów, którzy na co dzień pracują przy projektach offshore.

Umowę podpisano podczas uroczystości ślubowania uczniów klas pierwszych ZSM w Świnoujściu. Współpraca jest częścią inicjatywy „Centrum Kompetencyjne Polskiego Offshore Szczecin–Świnoujście”, realizowanej przy wsparciu Ministerstwa Infrastruktury.

Zajęcia dla logistyków i nawigatorów

W nadchodzącym roku szkolnym eksperci ORLEN Neptun i Świnoujście Offshore Terminal będą kontynuować zajęcia dla uczniów klas logistycznych. Tematyka obejmie między innymi operacje portowe, logistykę, bezpieczeństwo oraz organizację transportu na potrzeby inwestycji związanych z morską energetyką wiatrową.

Program zostanie rozszerzony o spotkania dla uczniów klas nawigacyjnych. Zajęcia poprowadzą specjaliści zaangażowani w realizację projektów morskich farm wiatrowych. Dzięki temu młodzież będzie mogła poznać praktyczną stronę branży i dowiedzieć się, jak wygląda praca przy tego typu inwestycjach.

Przygotowanie do pracy w nowej branży

Morska energetyka wiatrowa potrzebuje nie tylko specjalistów zajmujących się samymi turbinami. Rozwój tego sektora oznacza również zapotrzebowanie na logistyków, nawigatorów, pracowników portów i osoby odpowiedzialne za organizację transportu oraz bezpieczeństwo operacji.

– Chcemy inspirować młodych ludzi do związania swojej przyszłości z branżą, która w nadchodzących dekadach będzie odgrywać istotną rolę w rozwoju polskiej gospodarki – podkreśla Rafał Żendarski, prezes zarządu Świnoujście Offshore Terminal.

Dyrektor Zespołu Szkół Morskich Marzena Gańcza zwraca uwagę, że współpraca pozwoli uczniom poznać nowe obszary gospodarki morskiej i zdobywać wiedzę bezpośrednio od osób pracujących w sektorze offshore wind.

Szkoła od 66 lat kształci kadry dla gospodarki morskiej

Zespół Szkół Morskich w Świnoujściu od 66 lat przygotowuje młodzież do pracy na potrzeby gospodarki morskiej. Kontynuacja współpracy z firmami działającymi w sektorze offshore ma pomóc dostosować kształcenie do zmieniających się potrzeb rynku.

Inicjatywa „Centrum Kompetencyjne Polskiego Offshore Szczecin–Świnoujście” ma łączyć edukację z doświadczeniem przedsiębiorstw i rozwijać kompetencje potrzebne przy budowie oraz późniejszej obsłudze morskich farm wiatrowych.

Ponad 10 metrów długości, masa przekraczająca dwie tony i historia związana z wojskowymi stanowiskami na wyspie Wolin. Oryginalna rakieta systemu S-75M Wołchow wraz z wyrzutnią SM-90 wzbogaciła kolekcję Podziemnego Miasta na wyspie Wolin. Nowy eksponat będzie można zobaczyć w muzealnym oddziale.

To broń z czasów zimnej wojny, kiedy nadmorskie lasy skrywały instalacje wojskowe, a jednostki obrony powietrznej pozostawały w gotowości bojowej.

Rakieta, która miała zwalczać samoloty na dużych wysokościach

S-75M Wołchow był radzieckim systemem rakiet przeciwlotniczych. Według informacji przekazanych przez muzeum rakiety tego typu mogły osiągać prędkość około 3,5 Macha, zwalczać cele oddalone o ponad 40 kilometrów i lecące na wysokości do około 30 kilometrów.

Foto: Piotr Piwowarczyk/Podziemnie Miasto na Wyspie Wolin

Sam pocisk miał ponad 10 metrów długości i ważył około 2,3 tony. Wraz z wyrzutnią tworzył zestaw, który dziś robi wrażenie przede wszystkim swoimi rozmiarami i przypomina o skali zimnowojennych przygotowań militarnych.

Tajne stanowiska rakietowe w Świętouściu

Historia systemu Wołchow jest związana także z wyspą Wolin. W okolicach Świętouścia, niedaleko Międzyzdrojów, znajdowały się stanowiska 40. Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej Kraju. Na terenie jednostki funkcjonowały stanowiska rakietowe, radary i schrony. Żołnierze pełnili służbę bojową, a instalacje miały służyć do obrony przestrzeni powietrznej przed atakiem lotniczym.

Foto: Piotr Piwowarczyk/Podziemnie Miasto na Wyspie Wolin

Dziś po wojskowej infrastrukturze pozostały ślady ukryte w nadmorskich lasach. Nowy eksponat w Podziemnym Mieście przypomina o tej części historii regionu, która przez lata pozostawała poza wiedzą większości mieszkańców.

Czy rakiety mogły przenosić głowice jądrowe?

Jednym z najbardziej niepokojących aspektów systemu Wołchow była możliwość wykorzystania specjalnych wersji pocisków do przenoszenia głowic jądrowych. Według informacji muzeum ich moc mogła wynosić około 15 kiloton trotylu, czyli być porównywalna z mocą bomby atomowej zrzuconej na Hiroszimę.

Nie oznacza to jednak, że takie głowice znajdowały się w Świętouściu. Możliwość techniczna systemu i faktyczne wyposażenie konkretnej jednostki to dwie różne kwestie.

Zimna wojna w muzealnej kolekcji

Dzięki nowemu eksponatowi zwiedzający będą mogli z bliska zobaczyć element uzbrojenia, które przez dziesięciolecia stanowiło część systemu obrony powietrznej państw bloku wschodniego. Oryginalna rakieta wraz z wyrzutnią SM-90 ma być prezentowana w Podziemnym Mieście na wyspie Wolin. Muzeum zapowiada, że będzie można ją obejrzeć już wkrótce.

To kolejny materialny ślad epoki, w której strategiczne instalacje wojskowe były ukrywane przed wzrokiem cywilów, a gotowość do konfliktu stanowiła element codziennej służby.