Połącz się z nami
„uznamska

WIADOMOŚCI

79 lat temu dowódca AK gen. T. Komorowski „Bór” wydał decyzję o rozpoczęciu powstania w Warszawie

Opublikowano

na

Foto: PAP/Reprodukcja Jakub Grelowski

79 lat temu, 31 lipca 1944 r., dowódca AK gen. Tadeusz Komorowski „Bór” wydał komendantowi Okręgu AK Warszawa-Miasto płk. Antoniemu Chruścielowi „Monterowi” decyzję o rozpoczęciu 1 sierpnia 1944 r. powstania. „Po pięciu blisko latach nieprzerwanej i twardej walki prowadzonej w podziemiach konspiracji stajecie dziś otwarcie z bronią w ręku” – głosiło wezwanie.

O podjęciu walk w stolicy zadecydowano 21 lipca 1944 r. na spotkaniu generałów Tadeusza Komorowskiego „Bora”, Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka” i Tadeusza Pełczyńskiego „Grzegorza”.

Przez kilka następnych dni trwały konsultacje wewnątrz Komendy Głównej AK, której stanowisko przedstawiono następnie Janowi S. Jankowskiemu, Delegatowi Rządu na Kraj, w celu uzyskania jego akceptacji. Odbyło się także w tym czasie posiedzenie Rady Jedności Narodowej, na którym opowiedziano się za opanowaniem Warszawy przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej.

25 lipca 1944 r. gen. Komorowski wysłał do Londynu depeszę skierowaną do Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego, w której stwierdzał: „Jesteśmy gotowi w każdej chwili do walki o Warszawę. Przybycie do tej walki Brygady Spadochronowej będzie miało olbrzymie znaczenie polityczne i taktyczne. Przygotujcie możliwość bombardowania na nasze żądanie lotnisk pod Warszawą. Moment rozpoczęcia walki zamelduję”.

Tego samego dnia Rada Ministrów wydała uchwałę, w której upełnomocniła Delegata Rządu „do powzięcia wszystkich decyzji wymaganych tempem ofensywy radzieckiej, w razie konieczności bez uprzedniego porozumienia się z Rządem”. Dzień później premier Stanisław Mikołajczyk polecił ministrowi spraw wewnętrznych przesłać do kraju informację o tym, iż: „Na posiedzeniu Rządu RP zgodnie zapadła uchwała upoważniająca Was do ogłoszenia powstania w momencie przez was wybranym”.

Premier Mikołajczyk, udający się pod koniec lipca na rozmowy ze Stalinem, liczył, że ewentualny wybuch powstania w stolicy wzmocni jego pozycję negocjacyjną wobec Sowietów.

Opinii premiera nie podzielał Naczelny Wódz gen. Kazimierz Sosnkowski, który uważał, że w zaistniałej sytuacji, zbrojne powstanie pozbawione jest politycznego sensu i w najlepszym przypadku zmieni jedną okupację na drugą. W depeszy do gen. Komorowskiego z 25 lipca 1944 r. stwierdzał m.in. „W obliczu szybkich postępów okupacji sowieckiej na terytorium kraju trzeba dążyć do zaoszczędzenia substancji biologicznej narodu w obliczu podwójnej groźby eksterminacji”. Gen. Sosnkowski, jako Naczelny Wódz, nie podjął jednak jednoznacznej decyzji zabraniającej rozpoczęcia powstania.

31 lipca po południu dowódca AK gen. Tadeusz Komorowski „Bór” spotkał się z płk. Antonim Chruścielem, który przekazał „Borowi” nieprecyzyjną – jak się potem okazało – wiadomość o tym, że sowieckie czołgi są już na przedmieściach Pragi. Ta niesprawdzona informacja była jednym z powodów, dla którego wahający się jeszcze „Bór” podjął ostatecznie decyzję, że powstanie wybuchnie 1 sierpnia.

Przebieg kluczowej narady 31 lipca i podjętej wówczas decyzji o wybuchu Powstania Warszawskiego tak w swoich wspomnieniach przedstawił „Bór” Komorowski: „Tegoż dnia komendant Okręgu Warszawa-Miasto, +Monter+, oczekiwany był w kwaterze głównej o godzinie 6 po południu. Zjawił się niespodziewanie o piątej, z wiadomością, że sowieckie oddziały pancerne wdarły się w przyczółek niemiecki, zdezorganizowały jego obronę i że Radość, Miłosna, Okuniew, Wołomin i Radzymin są już w rękach rosyjskich. Po krótkiej naradzie uznałem, że nadszedł właściwy moment do rozpoczęcia walki o Warszawę”.

Tego samego dnia ok. godz. 19 z gmachu przy ul. Filtrowej 68, gdzie mieściła się konspiracyjna kwatera sztabu dowódcy Okręgu AK Warszawa-Miasto, płk Chruściel „Monter” wysłał zaszyfrowaną wiadomość o godzinie „W”. „Alarm – do rąk własnych Komendantom Obwodów (…). Nakazuję +W+ dnia 1.8. godzina 17. Adres m.p. Okręgu: Jasna nr 22 m. 20 czynny od godziny +W+. Otrzymanie rozkazu natychmiast kwitować” – rozkazywał komendant Okręgu AK Warszawa-Miasto. Godzinę wybuchu powstania o 17.00 Chruściel uzasadniał tym, że w popołudniowym tłoku na ulicach żołnierzom podziemia łatwiej będzie niepostrzeżenie dotrzeć na miejsca zbiórek.

Decyzja gen. Komorowskiego została opublikowana z datą 1 sierpnia w „Biuletynie Informacyjnym” w drugim dniu powstania. „ŻOŁNIERZE STOLICY. Wydałem dziś upragniony przez Was rozkaz do jawnej walki z odwiecznym wrogiem Polski, najeźdźcą niemieckim. Po pięciu blisko latach nieprzerwanej i twardej walki prowadzonej w podziemiach konspiracji stajecie dziś otwarcie z bronią w ręku, by Ojczyźnie przywrócić Wolność i wymierzyć zbrodniarzom niemieckim przykładną karę za terror i zbrodnie dokonane na ziemiach Polski. Warszawa, 1.VIII-1944 r. Dowódca Armii Krajowej (-) BÓR”.

W Powstaniu Warszawskim Chruściel był dowódcą całości walczących sił. 9 września 1944 r. skierował list do dowódcy AK gen. „Bora”, domagając się odwleczenia decyzji kapitulacji. Awansowany został do stopnia generała brygady rozkazem Naczelnego Wodza z 14 września 1944 r. „za wybitne dowodzenie i przykład osobistego męstwa w walkach o Warszawę”.

Antoni Chruściel przed I wojną światową działał w ruchu niepodległościowym; w szeregi odrodzonego Wojska Polskiego trafił w grudniu 1918 r. W kampanii polskiej 1939 r. dowodził 82. Syberyjskim Pułkiem Strzelców. Po kapitulacji twierdzy w Modlinie został wzięty do niewoli i osadzony w niemieckim obozie jenieckim w Działdowie (Soldau); w końcu października tego roku został zwolniony.

Od czerwca 1940 r. Chruściel działał w konspiracji. Należał do zwolenników wybuchu powstania w Warszawie, choć zarazem przestrzegał przed skutkami niedostatku broni i amunicji. W Powstaniu Warszawskim był dowódcą całości walczących sił. Po kapitulacji oddziałów powstańczych przebywał w obozach jenieckich w Niemczech, gdzie uwolniły go oddziały amerykańskie.

Po demobilizacji oddziałów polskich w 1948 r. pozostał na emigracji w Londynie. Od 1956 r. mieszkał w Waszyngtonie; tam też zmarł w 1960 r. W 2004 r. jego prochy zostały przewiezione do Polski i pochowane na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach. (PAP)

https://dzieje.pl/

mjs/ ls/ skp/

Continue Reading
2 komentarze

1 Komentarz

  1. Jack Strong

    31 lipca 2023 na 15:03

    W trakcie powstania nasi „bracia” Ukraińcy wymordowali dziesiątki tysięcy cywilów. O gwałtach nie wspomnę…

    • Sierp i Młot ☭

      1 sierpnia 2023 na 08:04

      ⸻Pssst, 🙸ale po co o tym mówić? …, to niedobra jest.🙷

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.

WIADOMOŚCI

Nie tylko zimą. Seria interwencji przypomina o letnim zagrożeniu tlenkiem węgla

Opublikowano

na

Sobota, 20 czerwca, przyniosła w Świnoujściu kilka interwencji związanych z podejrzeniem obecności tlenku węgla w budynkach mieszkalnych. Zdarzenia zwróciły uwagę na mało znany fakt – ryzyko zatrucia czadem nie ogranicza się wyłącznie do sezonu grzewczego. W określonych warunkach problem może pojawić się również podczas letnich upałów.

Jedna z interwencji miała miejsce przy ulicy Kujawskiej. Około godziny 13:30 na miejsce skierowano kilka zastępów straży pożarnej. Według relacji mieszkańców działania prowadzone były z udziałem licznych pojazdów ratowniczych. Było to jedno z kilku zgłoszeń dotyczących podejrzenia obecności niebezpiecznego gazu w mieszkaniach.

Choć wiele osób kojarzy tlenek węgla wyłącznie z zimą i okresem intensywnego ogrzewania, specjaliści od lat zwracają uwagę, że zagrożenie może pojawić się także latem. Kluczowe znaczenie ma tutaj zjawisko osłabienia ciągu kominowego.

Continue Reading

WIADOMOŚCI

W najbliższych dniach upały ustąpią

Opublikowano

na

Foto: PAP/Marcin Bielecki
Niedziela będzie upalna, a w całym kraju prognozowane są silne burze z intensywnymi opadami deszczu. Od poniedziałku nastąpi poprawa pogody i następnej nocy temperatura zacznie spadać, a burze będą stopniowo zanikały – powiedział synoptyk IMGW Przemysław Makarewicz.

W niedzielę na zachodzie i wschodnich krańcach Polski jest na ogół pogodnie, natomiast w centrum występuje zachmurzenie duże, któremu towarzyszą przelotne opady deszczu oraz burze. W ciągu dnia zjawiska te prognozowane są również w pozostałej części kraju – lokalne burze o charakterze gwałtownym z ulewnymi opadami deszczu. Na zachodzie prognozowana suma opadu wyniesie do 40 mm, na wschodzie i południowym wschodzie do 55 mm. Na przeważającym obszarze kraju można spodziewać się upałów. Termometry wskażą od 26 st. C na Pomorzu do około 30-33 st. C na pozostałych obszarach. Wiatr słaby i umiarkowany, na wybrzeżu porywisty. W czasie trwania burz porywy wiatru sięgną do 85 km/h, punktowo do 100 km/h.

Najbliższej nocy burze z przelotnymi, intensywnymi opadami deszczu utrzymają się. Miejscami prognozowana wysokość opadu sięgnie 40 mm. Burzom towarzyszyć może również grad. Na północnym zachodzie pogoda ulegnie poprawie – wystąpią większe przejaśnienia i ochłodzenie. Tam temperatura wyniesie około 12-14 st. C, a na przeważającym obszarze kraju od 15 do 18 st. C. Wiatr umiarkowany, ponownie w porywach do 85 km/h, lokalnie 100 km/h przy burzach.

W poniedziałek pogodniej na północnym zachodzie, gdzie nie prognozuje się opadów deszczu i burz. W centrum i na południowym wschodzie sytuacja pozostanie bez zmian – w dalszym ciągu deszczowo i z lokalnymi burzami, w czasie ich trwania prognozowany opad gradu. Suma opadów sięgnie około 30-35 mm, lokalnie do 45 mm. Temperatura przyjmie wartości od 20 st. C nad samym morzem, około 25-26 st. C na północy i północnym zachodzie, 29 st. C w centrum, do 30 st. C na krańcach południowo-wschodnich. W trakcie burz porywy wiatry wyniosą do 85 km/h.

Kolejna noc również z poprawą pogody na przeważającym obszarze kraju. Burze z przelotnymi opadami deszczu będą stopniowo zanikały. Temperatura minimalna wyniesie od 11 st. C na północy, około 13 st. C w centrum, do 17 st. C na południu kraju. Wiatr dużo słabszy, jedynie w czasie trwania burz lokalnie porywisty. (PAP)

bch/ mmu/

Continue Reading

WIADOMOŚCI

Więcej patroli i wieczorne dyżury ratowników. Świnoujście gotowe na wakacje

Opublikowano

na

Lato w Świnoujściu ma swój niepowtarzalny rytm. Najpierw pojawiają się pierwsze parawany, potem coraz dłuższe kolejki do lodów, a chwilę później miasto zaczyna żyć niemal przez całą dobę. Za tym wakacyjnym obrazkiem stoi jednak praca wielu ludzi, których zadaniem jest jedno – sprawić, by mieszkańcy i turyści mogli wypoczywać spokojnie i bezpiecznie.

Przygotowania do letniego sezonu wchodzą w decydującą fazę. Ratownicy są już gotowi do rozpoczęcia pracy i pojawią się na plaży 20 czerwca. Od 27 czerwca zabezpieczone będą wszystkie wyznaczone kąpieliska, także te położone na prawobrzeżu miasta.

To jednak nie wszystko. W tym roku nad bezpieczeństwem czuwający nad morzem ratownicy nie będą kończyć swojej pracy wraz z zachodem słońca. Ratownicy WOPR mają pełnić również dyżury nocne. Oznacza to, że pozostaną w gotowości do reagowania na zgłoszenia przez całą dobę – niezależnie od pory dnia czy nocy.

Wraz z nadejściem wakacyjnego szczytu do miasta przyjadą także dodatkowi policjanci. Od końca czerwca do początku września świnoujską komendę wesprą funkcjonariusze prewencji i ruchu drogowego z innych regionów kraju. Ich obecność będzie szczególnie widoczna tam, gdzie w sezonie pojawia się najwięcej ludzi – na promenadzie, w centrum miasta, przy plaży i na głównych trasach dojazdowych.

Bezpieczeństwo nie kończy się jednak na lądzie. Na wodach wokół miasta prowadzone będą wspólne patrole policji i strażaków ochotników. Będzie można je spotkać zarówno na kanale, jak i w rejonie plaży. To odpowiedź na coraz większą popularność rekreacji wodnej, która każdego lata przyciąga do Świnoujścia tysiące miłośników żeglarstwa, motorówek, skuterów czy kajaków.

Więcej pracy czeka również Straż Miejską. Funkcjonariusze będą pełnić dyżury codziennie od godziny 9 do 21, a podczas weekendów ich obecność ma być jeszcze bardziej zauważalna. Zwiększona zostanie także liczba kontroli prowadzonych wspólnie z Inspekcją Weterynaryjną, między innymi przy dorożkach.

O wszystkich tych działaniach rozmawiano podczas posiedzenia Komisji Bezpieczeństwa i Porządku. To właśnie tam przedstawiciele służb, miejskich instytucji i urzędu podsumowali przygotowania do najbardziej intensywnego okresu w roku.

Choć wakacje większości kojarzą się z odpoczynkiem, dla wielu osób będą czasem wzmożonej służby. Ratownicy, policjanci, strażnicy miejscy, strażacy oraz inne służby wiedzą, że najlepsze lato to takie, podczas którego ich interwencji jest jak najmniej. I właśnie po to już dziś przygotowują się na kolejne tygodnie pełne słońca, turystów i wakacyjnego gwaru.

Źródło: Biuro Prezydenta Miasta

Continue Reading

WIADOMOŚCI

Kolejny punkt na sportowej mapie miasta zyska nowe życie

Opublikowano

na

Dobra wiadomość dla miłośników koszykówki i aktywnego spędzania czasu. Miasto pozyskało 80 tysięcy złotych dofinansowania na remont boiska do koszykówki przy Szkole Podstawowej nr 4.

Środki zostały przyznane przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego w ramach programu wsparcia jednostek samorządu terytorialnego na poprawę i modernizację infrastruktury sportowej w 2026 roku. Dzięki temu już wkrótce rozpocznie się realizacja inwestycji, która poprawi warunki do uprawiania sportu zarówno dla uczniów szkoły, jak i mieszkańców korzystających z obiektu po lekcjach.

Choć boisko to tylko fragment miejskiej infrastruktury, właśnie z takich miejsc często rodzą się sportowe pasje, przyjaźnie i zdrowe nawyki. Każdy odnowiona nawierzchnia czy bezpieczna przestrzeń do gry to inwestycja nie tylko w sport, ale przede wszystkim w mieszkańców i młodzież.

Remont boiska przy Szkole Podstawowej nr 4 jest kolejnym krokiem w konsekwentnie realizowanych działaniach miasta na rzecz modernizacji infrastruktury sportowej. Celem jest tworzenie miejsc, które zachęcają do aktywności fizycznej, integrują mieszkańców i dają młodym ludziom przestrzeń do rozwijania swoich zainteresowań.

Finansowanie ze wsparcia dla jednostek samorządu terytorialnego z obszaru województwa zachodniopomorskiego na poprawę i modernizację infrastruktury sportowej w 2026 r.

Źródło: Biuro Prezydenta Miasta

Continue Reading

WIADOMOŚCI

Duże zainteresowanie przebudową Jachtowej. Miasto ma w czym wybierać

Opublikowano

na

Aż dziewięć firm i konsorcjów złożyło oferty w przetargu na przebudowę ulicy Jachtowej w Świnoujściu. Najtańszą propozycję przedstawił STRABAG, który wycenił realizację inwestycji na 4,57 mln zł. Kolejne najkorzystniejsze cenowo oferty złożyły PRD Nowogard (4,73 mln zł) oraz STANLED (4,88 mln zł). Najwyższą cenę zaproponowało konsorcjum Arden – 6,6 mln zł.

Inwestycja otrzymała wsparcie z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. Miasto pozyskało na ten cel 3 252 322 zł dofinansowania, co stanowi około połowę wartości przedsięwzięcia. Pozostałą część kosztów pokryje samorząd.

Przebudowa obejmie około 636 metrów ulicy Jachtowej, od skrzyżowania z ulicą Rogozińskiego do ulicy Parkowej. W ramach zadania powstanie nowa asfaltowa jezdnia o szerokości 6,5 metra, chodnik oddzielony pasem zieleni, zatoka autobusowa, nowe zjazdy do posesji oraz energooszczędne oświetlenie LED. Przebudowane zostanie także odwodnienie, infrastruktura energetyczna i telekomunikacyjna, a wzdłuż ulicy pojawią się nowe nasadzenia zieleni.

Prace drogowe będą prowadzone w ścisłej koordynacji z inwestycjami realizowanymi przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji oraz Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej, które wcześniej wykonają modernizację swoich sieci. Dzięki temu po zakończeniu inwestycji nie będzie potrzeby ponownego rozkopywania nowej nawierzchni.

Zgodnie z obecnym harmonogramem przekazanie placu budowy wykonawcy planowane jest na początek września. Jeśli procedura przetargowa przebiegnie bez przeszkód, pierwsze prace powinny rozpocząć się już na początku września.

Źródło: Biuro Prezydenta Miasta

Continue Reading

WIADOMOŚCI

Wspaniały występ lekkoatletek klubu OSiR  „Wyspiarz”  w 7 Ogólnopolskim Mityngu Enea Cup w Szczecinie

Opublikowano

na

Pomimo wyjątkowo niesprzyjających warunków pogodowych, które mogłyby odebrać zapał niejednemu sportowcowi, nasze dwie zawodniczki pokazały prawdziwą klasę, hart ducha i ogromne sportowe serce podczas 7 Ogólnopolskiego Mityngu lekkoatletycznego Enea Cup, który odbył się miniony weekend w Szczecinie.

Jedna z naszych reprezentantek Julia Jagusz nie tylko świetnie poradziła sobie w trudnych warunkach pogodowych, ale zwyciężyła w biegu na dystansie 400 m z wynikiem 60,17, udowadniając, że konsekwentna praca i pasja przynoszą efekty, nawet wtedy, gdy pogoda nie sprzyja. Jej triumf został nagrodzony zasłużoną nagrodą.

Druga nasza zawodniczka Nina Bandkowska również zaprezentowała się znakomicie. Dzięki udanemu występowi zakwalifikowała się do finału z wynikiem 13,08, gdzie w rywalizacji z najlepszymi wywalczyła świetne VI miejsce z wynikiem 13,02.

Obie zawodniczki zasługują na ogromne brawa. Ich postawa — waleczna, ambitna i pełna pozytywnej energii — jest inspiracją dla całego klubu.
Kolejny występ Juli już 17 czerwca na dystansie 200 m i w sztafecie 4×100 w Bełchatowie na Ogólnopolskim Finale Licealiady, zaś Nina wystartuje 20 czerwca w Szczecinku na dystansie 100m w Ogólnopolskim Festiwalu sprintersko-płotkarskim.
Gratulujemy!

Źródło: OSiR „ Wyspiarz”

Continue Reading
Reklama
Reklama „wafe"
Reklama
Reklama
Reklama „sofa"

OGŁOSZENIA DROBNE

Najczęściej czytane

© Copyright 2026, Wszelkie prawa zastrzeżone | swinoujskie.info | Red Top Media | ul. Cyfrowa 6, 71-441 Szczecin | Napisz do nas: redakcja@swinoujskie.info lub zadzwoń 510 555 524