Problemy, które od miesięcy budzą emocje wśród mieszkańców i turystów Świnoujścia, trafiły na rządowe biurko. Prezydent miasta Joanna Agatowska odbyła w Warszawie spotkanie w Ministerstwie Energii z ministrem Miłoszem Motyką. Tematem były konsekwencje wprowadzenia strefy bezpieczeństwa wokół gazoportu oraz realne utrudnienia, jakie odczuwa miasto.

Jak poinformowała prezydent w mediach społecznościowych, rozmowy dotyczyły przede wszystkim nierozwiązanych kwestii dostępu do Fortu Gerharda oraz Latarni Morskiej – jednych z najważniejszych atrakcji turystycznych miasta. Poruszono także problem ograniczonego dostępu do plaży oraz potrzebę budowy nowej drogi, która mogłaby uporządkować ruch w rejonie objętym restrykcjami.

Skutki strefy bezpieczeństwa

Strefa bezpieczeństwa wokół Terminalu LNG w Świnoujściu została wprowadzona w kwietniu 2023 roku. Jej celem było zapewnienie ochrony kluczowej infrastruktury energetycznej państwa. Jednocześnie decyzja ta w praktyce ograniczyła dostęp do części terenów dotychczas powszechnie dostępnych – zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.

Właśnie z myślą o tych konsekwencjach władze Świnoujścia pojechały do Warszawy z gotowymi propozycjami rozwiązań. Jak podkreśla prezydent Agatowska, spotkanie miało charakter roboczy i przebiegło w dobrej, konstruktywnej atmosferze.

Deklaracja dalszych prac

Minister Miłosz Motyka miał wykazać duże zainteresowanie przedstawionymi problemami i zadeklarować kontynuację prac nad ich rozwiązaniem. Na razie nie zapadły konkretne decyzje, ale – jak zapowiada prezydent miasta – o postępach mieszkańcy mają być informowani na bieżąco.

Choć warszawskie rozmowy nie przyniosły jeszcze przełomu, sam fakt podjęcia tematu na szczeblu rządowym jest istotnym sygnałem.

Czy szybka kolej wreszcie dotrze do Świnoujścia? W tle najnowszych deklaracji rządowych coraz mocniej wybrzmiewa argument, którego trudno nie dostrzec: strategiczne położenie miasta w północno-zachodniej części Polski. Dwa przejścia graniczne z Niemcami, port morski, terminal promowy, terminal LNG oraz baza Marynarki Wojennej sprawiają, że Świnoujście od lat pełni rolę infrastrukturalnego i bezpieczeństwowego węzła państwa.

Nowy impuls przyszedł z Warszawy. Radosław Sikorski, wicepremier i minister spraw zagranicznych, poinformował, że dwóch wicepremierów zarekomendowało ministrowi infrastruktury Dariuszowi Klimczakowi, aby szybka kolej łącząca tzw. Port Polska była prowadzona przez Toruń do Bydgoszczy oraz by wyraźniej wzmocnić kolejowe powiązania Szczecina z resztą kraju. To ważny sygnał również dla Świnoujścia, które naturalnie domyka północny kraniec tego układu transportowego.

Kolej nie tylko cywilna. Wojsko wchodzi do gry

Równolegle trwają prace nad Zintegrowaną Siecią Kolejową (ZSK) – projektem, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju kolei w Polsce na dekady. Niedawno odbyło się kolejne, całodniowe spotkanie warsztatowe z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Obrony Narodowej, Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych oraz Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Celem było jedno: uwzględnienie infrastruktury o podwójnym przeznaczeniu (dual use), możliwej do wykorzystania zarówno w ruchu cywilnym, jak i w sytuacjach kryzysowych czy militarnych.

– Obecne czasy zmuszają nas do przykładania wyjątkowej wagi do zagadnień bezpieczeństwa i odporności na kryzysy. Projektowane inwestycje kolejowe muszą umożliwiać sprawny transport dużej liczby ludzi i znacznych ilości sprzętu – podkreśla Filip Czernicki, prezes Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Świnoujście w logice „dual use”

Dla Świnoujścia ta logika brzmi wyjątkowo znajomo. Miasto już dziś pełni funkcję zaplecza logistycznego dla wojska i energetyki, obsługuje ruch pasażerski do Skandynawii i jest jednym z kluczowych punktów dostaw gazu do Polski. Lepsze, szybsze i bardziej przepustowe połączenie kolejowe nie byłoby więc wyłącznie inwestycją w komfort podróżnych, lecz elementem bezpieczeństwa państwa.

Jak podkreślają przedstawiciele kolei, infrastruktura dual-use na stałe weszła do katalogu inwestycji. – ZSK to dla nas nie tylko spójny plan rozwoju kolei, ale także realne wzmacnianie bezpieczeństwa kraju – zaznacza Rafał Banaszkiewicz z PKP Polskie Linie Kolejowe.

Ponad 2 tysiące kilometrów nowych linii

Projekt ZSK jest już po fazie konsultacji i znajduje się na etapie zaawansowanych analiz. Eksperci badają około 10 wariantów rozwoju sieci kolejowej w Polsce. Już dziś wiadomo, że planowane inwestycje oznaczają ponad 2 tysiące kilometrów nowych linii – więcej niż pierwotnie zakładano przy budowie „szprych” CPK. Około 1000 km ma powstać do 2035 roku.

Prace nad Zintegrowaną Siecią Kolejową mają zakończyć się do końca pierwszego kwartału tego roku. Dokument stanie się podstawą długofalowego planu rozwoju kolei po 2035 roku, gdy ruszy nowe lotnisko CPK oraz linia Kolei Dużych Prędkości „Y” łącząca Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław.

Pytanie już nie „czy”, ale „kiedy”?

Miasto, które łączy granicę, morze, energetykę i wojsko, coraz wyraźniej wpisuje się w myślenie o kolei jako kręgosłupie bezpieczeństwa i mobilności państwa. Czy szybka kolej dojedzie do Świnoujścia? Oficjalnych decyzji jeszcze nie ma. Ale po raz pierwszy od lat Świnoujście pojawia się w tej debacie.

W piątkowy wieczór sala teatralna Miejskiego Domu Kultury w Świnoujście wypełniła się widzami, którzy dali się porwać teatralnej opowieści. Młodzież z LO im. Mieszka I  zaprezentowała spektakl inspirowany przygodami Sindbada Żeglarza – barwną i pełną emocji podróż.

To kolejny raz, gdy licealiści – pod opieką Iwony Dominiak – zaprosili mieszkańców na wyjątkowe spotkanie z teatrem. Przedstawienie było nie tylko artystycznym wydarzeniem, ale też elementem wyspiarskiej tradycji, pielęgnowanej od lat przed finałem Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Co roku liceum przygotowuje spektakl, który prezentowany jest innym szkołom oraz szerokiej publiczności. To połączenie kultury, młodzieńczej energii i wielkiego serca. 

Piątkowy spektakl potwierdził, że młodzi aktorzy potrafią zaskakiwać dojrzałością sceniczną, wyobraźnią i zaangażowaniem. Widzowie nagrodzili ich długimi brawami, doceniając zarówno grę aktorską, jak i klimat całego widowiska.

Szczególne podziękowania należą się Iwonie Dominiak – za konsekwentne pielęgnowanie tej tradycji, inspirowanie młodych ludzi pasją do teatru i tworzenie przestrzeni, w której mogą rozwijać talent oraz wrażliwość.

Osoby oczekujące na lokal komunalny w Świnoujściu powinny jak najszybciej sprawdzić, czy ich dane kontaktowe są aktualne. Miasto przypomina: brak informacji o zmianie adresu lub numeru telefonu może sprawić, że oferta najmu zwyczajnie nie dotrze do zainteresowanej osoby.

Chodzi o mieszkańców ujętych na listach oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów Gminy Miasto Świnoujście. W imieniu gminy sprawy te prowadzi TBS Lokum sp. z o.o. i to właśnie tam należy zgłaszać wszystkie zmiany mające wpływ na przydział mieszkania.

Co trzeba zgłaszać bez zwłoki?

Aktualizacji wymagają w szczególności: zmiana adresu zamieszkania lub numeru telefonu, zmiana liczby osób w gospodarstwie domowym, zmiana stanu cywilnego.

Te informacje nie są wyłącznie formalnością. Na ich podstawie przygotowywana jest konkretna oferta najmu, w tym odpowiedni metraż lokalu, oraz prowadzona jest cała korespondencja z osobami oczekującymi na mieszkanie.

Jedna zmiana, poważne konsekwencje

Jeśli adres jest nieaktualny, wysłana korespondencja wraca do nadawcy. W praktyce oznacza to, że osoba oczekująca może nie dowiedzieć się o przyznanej ofercie najmu, mimo że od lat figuruje na liście. Taka sytuacja może przekreślić realną szansę na mieszkanie komunalne.

Pracownicy obsługujący zasób mieszkaniowy podkreślają, że brak kontaktu z wnioskodawcą to jeden z najczęstszych powodów problemów przy przydziale lokali.

Warto sprawdzić dane teraz

Zgłoszenie zmian zajmuje niewiele czasu, a może mieć kluczowe znaczenie. Miasto apeluje, by nie odkładać tej sprawy na później i upewnić się, że dane widniejące w dokumentach są aktualne.

W przypadku mieszkań komunalnych to właśnie takie szczegóły często decydują o tym, kto faktycznie otrzyma propozycję najmu.

Źródło: Facebook Arkadiusz Mazepa – Zastępca Prezydenta Miasta Świnoujście

Choć Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych działa bezpłatnie i jest dostępny dla mieszkańców, wciąż wiele osób wybiera inną „drogę na skróty”. Zamiast oddać odpady zgodnie z zasadami, śmieci trafiają do lasów, na nieużytki albo w zapomniane zakątki miasta. Problem dotyczy Świnoujście, ale – co podkreślają samorządowcy i pracownicy służb – jest zjawiskiem zauważalnym w całej Polsce.

Podczas ostatnich wizyt w terenie, realizowanych wspólnie z pracownikami odpowiedzialnymi za gospodarkę odpadami, znów natrafiono na nielegalne wysypiska. Z pozoru – kilka worków, stary fotel, resztki po remoncie. Niby błaha sytuacja. W praktyce jednak to realny problem środowiskowy.

– Żeby zrozumieć skalę zjawiska, trzeba zobaczyć je na własne oczy – mówi Arkadiusz Mazepa, Zastępca Prezydenta Świnoujścia. – Dopiero wtedy widać, jak wygląda aktualna sytuacja i jakie są rzeczywiste potrzeby mieszkańców – dodaje.

Nielegalne wysypiska pojawiają się w różnych częściach miasta: na obrzeżach, w pobliżu lasów, na terenach nieużytkowanych. Ich likwidacja kosztuje – nie tylko pieniądze, ale też czas i zaangażowanie ludzi. Co ważne, koszty te ponoszą wszyscy mieszkańcy, bo sprzątanie dzikich wysypisk finansowane jest z publicznych środków.

Warto więc przypomnieć, czym jest PSZOK. Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych to miejsce, gdzie bezpłatnie można oddać m.in. odpady wielkogabarytowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, gruz z drobnych remontów, stare opony czy chemikalia. Legalnie, bezpiecznie i bez szkody dla środowiska.

Problem dzikich wysypisk wraca regularnie, mimo kampanii informacyjnych i dostępnej infrastruktury. To sygnał, że sama dostępność rozwiązań nie wystarcza. Potrzebna jest konsekwencja, edukacja i zmiana nawyków.

Kino w Galerii Corso działało dokładnie tyle, ile przewidywała umowa. Otwarte w 2015 roku – najpierw jako Cinema3D, później pod szyldem Multikina – ma zniknąć z mapy Świnoujścia w maju. Decyzja zdaje się być czysto rynkowa.

Operator korzysta z prawa do rezygnacji z najmu po upływie okresu umownego. Podobnie jak w Sopocie czy Białej Podlaskiej. Powód? Brak widzów. I nie chodzi o grupy zorganizowane, czy seanse organizowane dla szkół, lecz o widzów indywidualnych. Frekwencja po pandemii nigdy nie wróciła do poziomu sprzed 2020 roku. Każdy kolejny rok przynosił spadek, a nie odbicie. Jednocześnie rosły koszty: energii, pracowników, utrzymania infrastruktury. Szybciej niż ceny biletów.

W tym samym czasie domowe kanapy przejęły rolę sal kinowych. Platformy streamingowe oferują to, co kiedyś było luksusem kina: premierę, wygodę i wybór. Taniej. Bez wychodzenia z domu. Pod kocem, z możliwością zaproszenia znajomych.

W całej tej historii uderza jeszcze jedno: miasto nie było stroną rozmowy. Ani właściciel galerii, ani operator kina nie włączyli samorządu w proces informacyjny. Decyzja o zamknięciu dotarła do urzędników tak samo jak do mieszkańców – z mediów. Kino funkcjonowało tu jak każdy inny najemca. 

Jest jednak zapowiedź przyszłości. W planach miasta pojawia się przetarg na projekt przebudowy sali teatralnej MDK. Przy okazji – pomysł stworzenia tam kameralnego, miejskiego kina, prowadzonego przez instytucję kultury. Nie multipleksu, lecz miejsca lokalnego. To rozwiązanie długofalowe, kosztowne i wymagające czasu. Ale realne. I sprawdzone w innych miastach. W Polsce blisko 70 proc. małych kin, to placówki samorządowe.

Historia: miasto, które kino miało we krwi

Żeby zrozumieć, dlaczego ta decyzja budzi w Świnoujściu emocje, trzeba cofnąć się o całe stulecie. Kino nie było tu dodatkiem. 

Już w latach 20. XX wieku działało tu kino. Przed wojną – aż trzy: „Scala” przy dzisiejszym Placu Słowiańskim, „Urania” na Kołłątaja i „Capitol” przy obecnej ulicy Konstytucji 3 Maja. Wojna przerwała wszystko. 

Pierwsze powojenne seanse dla Polaków odbywały się w rosyjskim kinie w dawnym hotelu Preussenhof. W 1948 roku ruszyło polskie kino w dawnej „Scali”. Najpierw jako „Bałtyk”, potem – po remoncie – legendarny „Rybak”. To tam biło serce miasta. W latach 70. kino należało do czołówki regionu. Pokazywało nowości, przyciągało tłumy, generowało kolejki i emocje. „Wejście smoka” z Brucem Lee stało się lokalnym mitem – oglądanym po kilka razy przez tych samych widzów.

W latach 90. „Rybak” przeżył drugą młodość. Stał się centrum kultury: z dyskusjami, koncertami, spotkaniami z twórcami. Bywali tu aktorzy, reżyserzy, muzycy, satyrycy. Kino żyło także nocą – z seansami po 22:00, z festiwalem FAMA, z kafejką „Casablanca”, gdzie rozmowy o filmie płynnie przechodziły w rozmowy o Polsce. I to właśnie ono w 2004 roku zniknęło. Budynek rozebrano. W jego miejscu powstał parking.

Nie da się zatrzymać postępu. VHS zabił „Rybaka”, streaming podkopał Multikino w Świnoujściu.