WIADOMOŚCI
Nowy prom TT-Line w przyszłości zawinie do Świnoujścia
TT-Line podpisała umowę na budowę nowoczesnego promu pasażersko-samochodowego nowej generacji – Green Ship 2.0. Jednostka będzie obsługiwać połączenia na Bałtyku, w tym linię Świnoujście – Trelleborg.
Nowy prom typu Green RoPax będzie miał około 240 metrów długości i pomieści blisko 1000 pasażerów. Jednostka została zaprojektowana z myślą o wysokiej efektywności, komforcie podróży oraz ograniczeniu wpływu na środowisko naturalne.
Statek zostanie wyposażony w hybrydowy napęd LNG z komponentem bateryjnym, umożliwiający korzystanie z energii elektrycznej z lądu podczas postoju w porcie. Oznacza to znaczną redukcję emisji spalin i hałasu.
Green Ship 2.0 będzie kontynuacją sprawdzonej koncepcji jednostek NILS HOLGERSSON i PETER PAN, które już dziś obsługują połączenia z portu w Świnoujściu i należą do najbardziej ekologicznych promów na Bałtyku. Nowy prom zaoferuje pasażerom nowocześnie zaprojektowane kabiny, przestronne strefy wspólne oraz udoskonalone rozwiązania dla transportu towarowego.
TT-Line obsługuje połączenie Świnoujście – Trelleborg od 2014 roku. Dla miasta portowego inwestycja oznacza dalsze umacnianie pozycji Świnoujścia jako jednego z kluczowych węzłów komunikacyjnych południowego Bałtyku oraz stabilność połączeń morskich w kolejnych dekadach.
![]()
WIADOMOŚCI
Miasto, które obserwowali szpiedzy. Co CIA wiedziała o Świnoujściu w czasach zimnej wojny?
Dla dzisiejszych mieszkańców Świnoujścia port jest codziennością, plaża — symbolem miasta, a promy i statki — częścią krajobrazu. Sześćdziesiąt, siedemdziesiąt lat temu ten sam krajobraz oglądano jednak zupełnie inaczej. Z drugiej strony Atlantyku. Przez pryzmat map, meldunków agentów, wojskowych instalacji i sowieckich okrętów. Odtajnione dokumenty CIA pokazują, że Świnoujście było czymś więcej niż nadmorskim miastem. Było jednym z elementów strategicznej układanki, w której stawką mogła być wojna.
A jednak interesował.
W archiwach Centralnej Agencji Wywiadowczej Stanów Zjednoczonych, dostępnych dziś publicznie, znajdują się raporty opisujące Świnoujście, jego port, infrastrukturę wojskową, ruch statków, rozmieszczenie jednostek, a nawet wybrane elementy miejskiej przestrzeni. Dokumenty powstawały w czasie, gdy Polska znajdowała się w sowieckiej strefie wpływów, a Bałtyk był jednym z akwenów, na których Wschód i Zachód nieustannie mierzyły swoje siły.
To nie były opisy dla turystów. To była wiedza, która mogła mieć znaczenie w przypadku konfliktu.
Port, który nie był tylko portem
W jednym z odtajnionych raportów CIA Świnoujście opisano jako zewnętrzny basen portu szczecińskiego. Każdy statek zmierzający z Bałtyku do Szczecina musiał przejść przez świnoujskie wody. Miasto było również miejscem, w którym na pokład statków wchodzili piloci prowadzący jednostki dalej w kierunku portu szczecińskiego.
Dla mieszkańców to geografia. Dla wojskowych analityków — strategiczne gardło.
Raport zwraca uwagę, że infrastruktura portowa zbudowana jeszcze przed 1939 rokiem, gdy Świnoujście było niemiecką bazą morską, przetrwała wojnę w stosunkowo dobrym stanie. Po 1945 roku jej potencjał wykorzystali Sowieci.
Według CIA w porcie stacjonowały jednostki sowieckiej Floty Bałtyckiej, w tym trałowce, okręty patrolowe oraz jednostki desantowe. Autor raportu zauważał, że obecność Rosjan była tak wyraźna, iż port przypominał bardziej sowiecką bazę wojskową niż polski port.
To zdanie, zapisane przez amerykańskiego obserwatora kilkadziesiąt lat temu, brzmi dziś jak opis innego świata.
Oryginalny raport CIA dotyczący Świnoujścia
Sowiecka obecność za polską fasadą
Po zakończeniu II wojny światowej Świnoujście znalazło się w granicach Polski. Zmieniły się flagi, administracja, język ulicy i mieszkańcy. Nie zmieniło się jednak jego strategiczne znaczenie.
Położenie przy ujściu Świny, blisko granicy z Niemiecką Republiką Demokratyczną, na styku Bałtyku i szlaków prowadzących do Szczecina sprawiało, że miasto miało znaczenie zarówno dla polskiej, jak i sowieckiej armii.
W dokumentach CIA pojawiają się wzmianki o sowieckich instalacjach, magazynach, koszarach i bazach morskich. Jeden z raportów opisuje rejon Świnoujścia jako obszar, w którym znajdowały się dwie bazy morskie — polska i sowiecka — wraz z zapleczem wojskowym.
Dla mieszkańca tamtych lat wojskowa obecność mogła być po prostu elementem codzienności. Żołnierze, ograniczenia dostępu do niektórych terenów, transporty, obiekty ogrodzone i pilnowane.
Dla CIA każdy z tych elementów był potencjalnym fragmentem większej układanki.
Wywiad nie patrzył na miasto jak na zbiór ulic i budynków. Patrzył na nie jak na system: port, drogi, kolej, magazyny, miejsca postoju okrętów, instalacje radarowe, stanowiska artyleryjskie i potencjalne kierunki przemieszczania wojsk.
Mapa miasta w rękach wywiadu
Szczególnie interesujące są dokumenty, które nie ograniczają się do ogólnych opisów.
W jednym z materiałów CIA znalazł się szkic Świnoujścia wraz z opisami ulic, nawierzchni, chodników i natężenia ruchu. Raport wymienia między innymi ulicę Roosevelta, opisując jej nawierzchnię oraz szerokość jezdni i chodników.
Dziś takie informacje mogą wydawać się absurdalnie szczegółowe. Dlaczego amerykański wywiad miałby interesować się tym, czy ulica była asfaltowa, czy wykonana z ubitego kruszywa?
W wojskowym planowaniu odpowiedź jest prosta: infrastruktura decyduje o możliwościach przemieszczania się.
Szerokość drogi, jej nawierzchnia, dostępność dla pojazdów, stan mostów czy połączenia kolejowe mogą mieć znaczenie dla transportu sprzętu, zaopatrzenia i żołnierzy.
Miasto było więc fotografowane, opisywane i analizowane nie tylko jako cel wywiadowczy. Było również potencjalnym terenem przyszłych operacji.
Odtajniony dokument CIA z opisem i szkicem Świnoujścia
Armaty, radary i tajemnice wyspy
Świnoujście i okolice nie były wyłącznie miejscem postoju okrętów.
Na wyspach Uznam i Wolin znajdowały się instalacje związane z obroną wybrzeża, stanowiska artyleryjskie, obiekty radarowe oraz infrastruktura wojskowa. CIA interesowała się między innymi okolicami Przytoru i dawnymi niemieckimi fortyfikacjami.
W odtajnionych materiałach pojawiają się opisy stanowisk artyleryjskich, sprzętu wojskowego, transportów oraz budowanych instalacji. Niektóre meldunki zawierają informacje niezwykle precyzyjne, inne — jak wynika z późniejszej weryfikacji — okazują się przesadzone, błędne lub oparte na plotkach.
To ważna lekcja dla każdego, kto dziś zagląda do archiwów.
Dokument wywiadowczy nie jest wyrocznią. Jest zapisem tego, co ktoś zobaczył, usłyszał, zinterpretował albo przekazał dalej. CIA mogła mieć doskonałe źródła, ale mogła też otrzymać informacje niepełne, zniekształcone lub celowo fałszywe.
Właśnie dlatego archiwa są tak fascynujące: pokazują nie tylko rzeczywistość, ale także sposób, w jaki próbował ją zrozumieć wywiad.
Ludzie, którzy ryzykowali więcej niż pracę
Za raportami kryją się ludzie. Nie zawsze znamy ich nazwiska. Część danych została usunięta lub pozostaje niedostępna. Nie wiemy, kto przekazywał informacje, w jaki sposób docierał do obserwowanych obiektów ani jak wyglądała jego codzienność. Możemy jednak wyobrazić sobie skalę ryzyka.
W realiach PRL współpraca z zachodnim wywiadem mogła oznaczać więzienie, brutalne przesłuchania, a w najcięższych przypadkach wyrok śmierci. Informator, który przekazywał wiadomości o wojsku, portach czy instalacjach, nie był zwykłym obserwatorem.
Mógł być pracownikiem portu. Kolejarzem. Rybakiem. Osobą, która miała dostęp do miejsc niedostępnych dla obcych.
Właśnie dlatego najbardziej intrygujące w dokumentach CIA nie są zawsze informacje o okrętach czy radarach. Czasami jest to sama precyzja opisu. Ktoś musiał być na miejscu. Ktoś musiał patrzeć. A potem ktoś musiał przekazać to, co zobaczył.
Świnoujście w cieniu wielkiej wojny, która nie wybuchła
Zimna wojna była paradoksem. Przez dziesięciolecia świat żył w strachu przed konfliktem, który mógł zniszczyć Europę, ale jednocześnie w większości miejsc nie dochodziło do otwartej wojny. Świnoujście znajdowało się w tej rzeczywistości na szczególnie wrażliwej pozycji.
Bałtyk był akwenem strategicznym. Sowiecka Flota Bałtycka, siły państw Układu Warszawskiego, zachodnie marynarki, szlaki do Skandynawii i Niemiec — wszystko to tworzyło militarne środowisko, w którym niewielkie portowe miasto nabierało znaczenia daleko wykraczającego poza swoje granice.
Amerykańskie raporty pokazują, że Zachód nie traktował Świnoujścia jako prowincjonalnego punktu na mapie. Było miejscem, które należało obserwować.
Co z tego wynika dla współczesnych mieszkańców?
Największa wartość tych dokumentów polega być może na tym, że zmieniają sposób patrzenia na znajome miejsca.
Dzisiejszy port nie jest tym samym portem co w latach pięćdziesiątych. Dawne instalacje wojskowe, zmienione granice, rozwój miasta, turystyka i współczesna infrastruktura przekształciły krajobraz. Ale historia nie zniknęła.
Wystarczy spojrzeć na mapę Świnoujścia z innej perspektywy. Na cieśninę, która łączy Bałtyk z Zalewem Szczecińskim. Na port. Na Warszów. Na Przytór. Na wyspy. Na miejsca, które przez dekady miały znaczenie militarne, choć dla wielu mieszkańców pozostawały po prostu częścią codziennego otoczenia.
Odtajnione dokumenty CIA przypominają, że w czasach zimnej wojny miasto było obserwowane przez ludzi, którzy próbowali przewidzieć przyszłość.
Być może właśnie dlatego ich raporty są dziś tak niezwykłe.
Zapisali Świnoujście, którego już nie ma — miasto wojskowych tajemnic, sowieckich okrętów, agentów, radarów i map, na których zwykłe ulice mogły stać się elementem planu wojennego.
A mieszkańcy, którzy dziś przechodzą obok dawnych instalacji, portowych nabrzeży czy wojskowych terenów, żyją w przestrzeni, której historię przez lata oglądano także zza oceanu.
Świnoujście było miastem na mapie. Ale dla CIA było również punktem, którego znaczenie mogło wzrosnąć w ciągu jednej nocy — gdyby zimna wojna stała się gorącą.
Źródła wykorzystane do tekstu
![]()
WIADOMOŚCI
Polscy nurkowie minerzy ćwiczyli na Islandii
Nurkowie minerzy z 12 Dywizjonu Trałowców 8 Flotylli Obrony Wybrzeża uczestniczyli w międzynarodowym ćwiczeniu Northern Challenge 2026 na Islandii. Wspólnie ze specjalistami z 19 państw doskonalili umiejętności związane z rozpoznawaniem i neutralizacją improwizowanych urządzeń wybuchowych. Szkolenie obejmowało zadania realizowane zarówno na lądzie, jak i w środowisku wodnym.
Northern Challenge to cykliczne ćwiczenie organizowane przez Islandzką Straż Przybrzeżną w rejonie Keflavíku. Jest przeznaczone przede wszystkim dla zespołów EOD, czyli specjalistów zajmujących się rozpoznawaniem i neutralizacją materiałów wybuchowych. Tegoroczna edycja zgromadziła około 300 uczestników z 19 państw.
Szkolenie w różnych środowiskach
Scenariusze ćwiczeń odzwierciedlały zagrożenia, z którymi żołnierze mogą spotkać się podczas rzeczywistych działań. Polski zespół realizował zadania związane m.in. z niebezpiecznymi urządzeniami ukrytymi w pojazdach, pułapkami minerskimi oraz zagrożeniami wykorzystującymi bezzałogowe systemy.
Ćwiczono również działania w środowisku wodnym, szczególnie istotnym dla nurków minerów, którzy na co dzień specjalizują się w rozpoznawaniu i neutralizacji niebezpiecznych obiektów pod wodą.
Każdy epizod wymagał odpowiedniej oceny sytuacji, rozpoznania zagrożenia i działania zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Islandzka pogoda dodatkowym wyzwaniem
Uczestnicy musieli mierzyć się również ze zmiennymi warunkami atmosferycznymi charakterystycznymi dla Islandii. Wymagało to dostosowywania działań do aktualnej sytuacji przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa.
Dla polskich nurków minerów szczególną wartość miały zadania realizowane na wodzie. Pozwoliły one sprawdzić procedury w warunkach szkoleniowych oraz zdobyć doświadczenie w środowisku, w którym żołnierze operują najczęściej.
Jak podkreślił jeden z uczestników, ćwiczenie było okazją do weryfikacji procedur, zdobywania doświadczenia i wymiany wiedzy z partnerami z innych państw.
Doświadczenia wykorzystają podczas kolejnych szkoleń
Northern Challenge umożliwiło polskim żołnierzom poznanie rozwiązań stosowanych przez zagraniczne zespoły, w tym w zakresie reagowania na zagrożenia związane z wykorzystaniem bezzałogowych systemów.
Wnioski z ćwiczenia mogą zostać wykorzystane podczas planowania kolejnych szkoleń w 12 Dywizjonie Trałowców. Międzynarodowe scenariusze pozwalają doskonalić umiejętności i przygotowywać żołnierzy do sytuacji, których nie zawsze można odtworzyć podczas ćwiczeń prowadzonych w kraju.
![]()
WIADOMOŚCI
Tunel pod Świną z utrudnieniami. Ruch wahadłowy i ograniczenie prędkości
Od 20 do 28 listopada kierowcy korzystający z tunelu pod Świną muszą liczyć się z utrudnieniami. W wybrane noce wprowadzony zostanie ruch wahadłowy, a w dniach 24–27 listopada w ciągu dnia na wjeździe od strony Uznamu obowiązywać będzie ograniczenie prędkości do 40 km/h.
Prace obejmą mycie chodników i ścian oraz gwarancyjną naprawę nawierzchni jezdni w rejonie dylatacji.
Ruch wahadłowy w nocy
W nocy z 20 na 21 listopada ruch wahadłowy obowiązywał od godz. 22:30 do 5:00. Ekipy myły chodniki i ściany wzdłuż drogi wjazdowej do tunelu.
Kolejne nocne utrudnienia zaplanowano od nocy z 23 na 24 listopada do nocy z 27 na 28 listopada. W tych terminach ruch wahadłowy będzie obowiązywał w godzinach od 22:00 do 5:00.
Generalny wykonawca przeprowadzi w tym czasie prace gwarancyjne związane z naprawą nawierzchni jezdni w rejonie dylatacji na wjeździe do tunelu od strony Uznamu. W ostatnią noc prac, z 27 na 28 listopada, zaplanowano również mycie chodników i ścian.
W dzień ograniczenie do 40 km/h
Od wtorku 24 do piątku 27 listopada w ciągu dnia na wjeździe do tunelu od strony Uznamu obowiązywać będzie ograniczenie prędkości do 40 km/h.
Kierowcy powinni zachować ostrożność i uwzględnić możliwe opóźnienia w planowaniu podróży.
Prom Bielik i autobus między wyspami
Podczas obowiązywania ruchu wahadłowego prom Bielik na przeprawie Warszów będzie pozostawał w gotowości. Połączenie autobusowe między wyspami zapewni linia N Komunikacji Autobusowej.
![]()
WIADOMOŚCI
Grabił liście i znalazł skarb. Moneta z 1917 roku trafi do muzeum
Zwykłe jesienne porządki przyniosły niezwykłe odkrycie. Pan Maurycy z Fortu Gerharda, podczas grabienia liści, natrafił na historyczną monetę związaną ze Świnoujściem. Dzięki jego czujności pięciofenigówka nie została zagrabiona razem z liśćmi. Znalezisko będzie prezentowane w muzeum.
To Kriegsgeld, czyli wojenny pieniądz zastępczy o nominale 5 fenigów, wybity w 1917 roku dla ówczesnego Swinemünde. W czasie I wojny światowej w Cesarstwie Niemieckim zaczęło brakować drobnych monet. Część wycofywano z obiegu i przetapiano na potrzeby gospodarki wojennej, inne były gromadzone przez mieszkańców. Państwowe mennice nie nadążały z uzupełnianiem niedoborów.
W wielu miejscowościach zaczęto więc emitować Notgeld, czyli lokalny pieniądz zastępczy. Miał on ułatwiać codzienne płatności i zapewniać obieg drobnych nominałów. Takie monety i banknoty mogły być wydawane również przez samorządy i inne podmioty lokalne.
W 1917 roku Swinemünde wydało cynkowe monety o nominałach 5 i 10 fenigów. Zostały wybite w zakładzie L. Chr. Lauer w Norymberdze. Według katalogów numizmatycznych nakład wyniósł 100 tysięcy pięciofenigówek oraz 150 tysięcy dziesięciofenigówek. Łączna wartość nominalna obu emisji wynosiła 20 tysięcy marek.
Na awersie monet umieszczono herb miasta, rok 1917 oraz nazwę SWINEMUNDE. Na rewersie, pod oznaczeniem nominału, znalazł się napis KRIEGSGELD, czyli „pieniądz wojenny”.
Na monetach zastępczych emitowanych w pobliskim Szczecinie stosowano natomiast napis ERSATZGELD – „pieniądz zastępczy”.
Znaleziony przez Pana Maurycego pieniążek to niewielki fragment historii miasta, który przetrwał ponad sto lat. Teraz, zamiast zniknąć wśród jesiennych liści, będzie mógł opowiedzieć swoją historię kolejnym odwiedzającym muzeum.
![]()
WIADOMOŚCI
Marcel Prelipcean i Jarosław Pilarek z medalami mistrzostw Polski
Duży sukces instruktorów Świnoujskiej Akademii Karate Kyokushin. Marcel Prelipcean i Jarosław Pilarek zdobyli brązowe medale podczas Mistrzostw Polski Open w Karate Kyokushin, które odbyły się 14 listopada w Sianowie.
W prestiżowych zawodach wystartowali reprezentanci świnoujskiej akademii, którzy rywalizowali w swoich kategoriach. Obaj wywalczyli miejsca na podium, zdobywając brązowe medale.
To powód do dumy dla zawodników, ich klubu oraz całego Świnoujścia. Gratulacje za sportową walkę, zaangażowanie i osiągnięty wynik przekazują przedstawiciele akademii.
Świniojska Akademia Karate Kyokushin zaprasza również na zajęcia, które odbywają się przy ulicy Wyspiańskiego 12.
![]()
WIADOMOŚCI
Koty wolno żyjące potrzebują zimą suchego schronienia
Zima coraz bliżej, a wraz z nią trudny czas dla kotów wolno żyjących. Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w Świnoujściu przypomina, jak prawidłowo przygotować dla nich zimowe schronienia. Najważniejsze jest to, co znajdzie się wewnątrz budki – zamiast koców, ręczników czy kołder powinna być słoma.
Jak podkreślają pracownicy schroniska, słoma dobrze izoluje od zimna i nie chłonie tak łatwo wilgoci. Mokre tekstylia mogą natomiast wychładzać zwierzęta, zamiast zapewniać im ochronę przed mrozem.
Budki dla kotów powinny być szczelne, odpowiednio ocieplone i wypełnione suchą słomą. Ważne jest również regularne sprawdzanie ich stanu, aby zwierzęta miały zapewnione suche i bezpieczne miejsce do odpoczynku.
Świnoujskie schronisko także przygotowuje się do zimy. W miarę swoich możliwości wykonano już kilkadziesiąt budek ze styropianu, które przekazywane są opiekunom troszczącym się o koty wolno żyjące.
Osoby, które opiekują się takimi zwierzętami i potrzebują budki, mogą zgłosić się do schroniska.
Placówka dziękuje wszystkim, którzy pomagają kotom przetrwać zimę, zapewniając im jedzenie, opiekę i bezpieczne schronienie.
![]()
-
WIADOMOŚCI16 godzin temuGrabił liście i znalazł skarb. Moneta z 1917 roku trafi do muzeum
-
WIADOMOŚCI18 godzin temuKoty wolno żyjące potrzebują zimą suchego schronienia
-
WIADOMOŚCI4 dni temuRemont Karsiborskiej rusza 19 listopada. Kierowców czekają utrudnienia
-
WIADOMOŚCI4 dni temuNajmłodsi piłkarze zagrają o Puchar Gaz-System. Turniej już w sobotę!
-
WIADOMOŚCI1 dzień temuDwie próby włamania w Świnoujściu. 52-latek zatrzymany przy bankomacie
-
WIADOMOŚCI1 dzień temuPrzepłynęła prawie trzy mile. W Świnoujściu testowano WIDMO
-
WIADOMOŚCI5 dni temuŚwinoujście kupuje cztery elektryczne Solarisy. Umowa podpisana!
-
WIADOMOŚCI5 dni temuWarszów pyta o przyszłość osiedla. Mieszkania, drogi i przychodnia
