W Sejmie pojawił się projekt zmian, który może mieć realne znaczenie dla mieszkańców Międzyzdrojów i także dla Świnoujścia. Parlamentarzyści Polski 2050 złożyli nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, odpowiadającą na wieloletnie postulaty gmin, na których terenie znajdują się parki narodowe i inne formy ochrony przyrody.

Chodzi o pieniądze, które mają rekompensować samorządom ograniczenia inwestycyjne wynikające z ochrony przyrody. A tych na Wolinie nie brakuje – znaczną część wyspy obejmuje Woliński Park Narodowy, jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Polsce.

Park, który chroni więcej niż lasy

Woliński Park Narodowy został utworzony w 1960 roku i obejmuje część największej polskiej wyspy – Wolina. To tutaj znajdują się najpiękniejsze odcinki polskiego wybrzeża klifowego, rozległe lasy bukowe, unikalna wyspiarska delta Świny oraz fragment przybrzeżnych wód Bałtyku.

Do 1996 roku park zajmował 4691 hektarów. Przełomem było włączenie do jego granic pasa wód Bałtyku o szerokości jednej mili morskiej oraz archipelagu wysp we wstecznej delcie Świny wraz z wodami Zalewu Szczecińskiego. Od tego momentu Woliński Park Narodowy stał się pierwszym w Polsce parkiem morskim.

Dziś jego powierzchnia wynosi 10 937 hektarów. Ponad 42 procent to ekosystemy leśne, ponad 43 procent – wodne, a blisko 14 procent stanowią ekosystemy lądowe nieleśne. Ta różnorodność jest dumą regionu, ale też wyzwaniem dla samorządów.

Ochrona przyrody a lokalne budżety

– Uważamy, że można chronić przyrodę w sposób zrównoważony, bez pokrzywdzania lokalnych społeczności i samorządów – mówił poseł Bartosz Romowicz, otwierając konferencję prasową poświęconą projektowi ustawy.

Nowelizacja przewiduje m.in. 20-procentowy wzrost środków dla gmin z parkami narodowymi oraz aż 60-procentowy wzrost wsparcia dla gmin, na których znajdują się rezerwaty przyrody. Istotną zmianą jest także likwidacja tzw. korekty zamożności – oznacza to, że gminy otrzymają środki niezależnie od poziomu dochodów czy liczby mieszkańców. Dodatkowo utrzymana ma zostać specjalna rezerwa dla gmin z parkami narodowymi również w 2026 roku.

Jak podkreślają autorzy projektu, zmiany są neutralne dla budżetu państwa – środki są już zabezpieczone, co ma umożliwić szybkie przyjęcie ustawy.

Konkretne liczby, realne potrzeby

Podczas sejmowej konferencji głos zabrali także samorządowcy z innych części kraju. Wójt gminy Kościelisko Roman Krupa wskazał, że nowe przepisy mogą przynieść jego gminie nawet 2,5 mln zł rocznie. Z kolei wójt gminy Cisna Dariusz Wethacz mówił o około 3,5 mln zł dodatkowego wsparcia.

Choć przykłady pochodzą z gór i Bieszczad, mechanizm jest ten sam. Gminy, które – tak jak Świnoujście czy gmina Międzyzdroje – funkcjonują w obszarów ściśle chronionych, ponoszą koszty ograniczeń przestrzennych, infrastrukturalnych i inwestycyjnych. Dodatkowe środki mogą zostać przeznaczone m.in. na drogi, komunikację, edukację czy ochronę środowiska, z której korzystają nie tylko turyści, ale przede wszystkim mieszkańcy.

Co dalej?

Projekt nowelizacji trafi teraz pod obrady Sejmu. Polska 2050 apeluje do wszystkich klubów parlamentarnych o szybkie poparcie zmian. Jeśli ustawa zostanie przyjęta, skutki mogą być odczuwalne także w Międzyzdrojach i Świnoujściu.