Dwa nowoczesne polskie promy – Jantar Unity i Bursztyn Unity – są już zbudowane. Wkrótce Bursztyn Unity będzie miał ważny moment w swojej historii: 11 listopada w Szczecinie ma odbyć się uroczystość podniesienia polskiej bandery. Trzecia jednostka, Amber Unity, jest kolejnym elementem tej serii, a jej budowa ma zakończyć się w 2029 roku. Wszystkie trzy nazwy mają wspólny motyw – nawiązują do bursztynu, nazywanego złotem Bałtyku.

Nowoczesne promy pasażersko-samochodowe typu ro-pax powstają w Gdańskiej Stoczni „Remontowa”. Łączy je nie tylko podobna konstrukcja, ale również wspólny człon nazwy – Unity.

Jantar, Bursztyn i Amber – trzy określenia jednego skarbu

Choć nazwy brzmią inaczej, wszystkie odnoszą się do tej samej substancji – bursztynu bałtyckiego. Jantar to dawne określenie bursztynu, obecne w polskiej tradycji i kulturze. Właśnie tę nazwę otrzymał pierwszy z promów – Jantar Unity. Bursztyn to współczesne, powszechnie używane polskie określenie bałtyckiej żywicy kopalnej. Tak nazwano kolejną jednostkę – Bursztyn Unity. Amber to angielska nazwa bursztynu. Wykorzystano ją w nazwie trzeciego promu – Amber Unity, którego budowa ma zakończyć się w 2029 roku.

Co oznacza Unity?

Wspólnym elementem nazw jest również słowo „Unity”, które w języku angielskim oznacza jedność lub zjednoczenie. Nie jest to wyłącznie ozdobnik. Nazwy wpisują się w projekt współpracy polskich armatorów i wspólnej marki POLSCA Baltic Ferries. W przedsięwzięciu uczestniczą Unity Line, związana z Grupą Polskiej Żeglugi Morskiej, oraz Polferries, należąca do Polskiej Żeglugi Bałtyckiej. Wspólny człon nazw podkreśla więc ideę współpracy i budowania silniejszej pozycji polskiej żeglugi na Bałtyku.

Trzy nazwy, wspólny morski symbol

Bursztyn od wieków kojarzy się z polskim wybrzeżem, handlem morskim i historią regionu Morza Bałtyckiego. Wykorzystanie jego trzech nazw w nazwach promów tworzy spójną serię, łatwo rozpoznawalną również poza Polską. Jantar Unity, Bursztyn Unity i Amber Unity mają przypominać, że polska flota może łączyć nowoczesne technologie z symbolami mocno zakorzenionymi w nadbałtyckiej tradycji. Zatem wszystkie trzy nazwy mówią więc o tym samym – o bursztynie, który od dawna jest jednym z najbardziej charakterystycznych skarbów Bałtyku.

Terminal LNG w Świnoujściu ma większe możliwości załadunku skroplonego gazu ziemnego. Po rozbudowie infrastruktury uruchomiono czwarte stanowisko dla autocystern. Dzięki temu obiekt może obsługiwać do 60 pojazdów dziennie, czyli o połowę więcej niż wcześniej.

Inwestycja GAZ-SYSTEM zwiększa możliwości dystrybucji LNG do odbiorców w różnych częściach Polski. Gaz przewożony autocysternami trafia między innymi do lokalnych stacji regazyfikacji, z których następnie jest dostarczany do odbiorców.

Ponad 57 tysięcy cystern od początku działania usługi

Skala dotychczasowej działalności pokazuje, jak ważną funkcję pełni załadunek autocystern w świnoujskim terminalu. Od uruchomienia tej usługi wyjechało z niego ponad 57 tysięcy cystern, które przewiozły łącznie ponad 2,3 mln m³ LNG.

Według danych przedstawionych przez GAZ-SYSTEM w komunikacie z lipca 2026 roku, w pierwszej części tego roku obsłużono ponad 6 tysięcy cystern. Załadowano do nich około 250 tys. m³ skroplonego gazu ziemnego.

Usługa działa przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Jedna cysterna może odebrać około 18 ton LNG, co odpowiada mniej więcej 40 m³ skroplonego gazu. Po regazyfikacji, czyli zmianie stanu skupienia z ciekłego na gazowy, taka ilość odpowiada blisko 24 tys. m³ gazu ziemnego.

Kolejny etap rozwoju terminalu

Czwarte stanowisko załadunkowe jest kolejnym elementem rozbudowy infrastruktury LNG w Świnoujściu. Wcześniej powstał trzeci zbiornik na skroplony gaz ziemny oraz drugie nabrzeże.

GAZ-SYSTEM rozwija również infrastrukturę gazową w innych częściach kraju. Jednym z realizowanych projektów jest budowa pływającego terminalu FSRU w Zatoce Gdańskiej. Inwestycje mają zwiększać możliwości importu i dystrybucji gazu oraz wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne Polski.

– Terminal LNG w Świnoujściu odgrywa coraz większą rolę nie tylko jako miejsce odbioru dostaw skroplonego gazu ziemnego, ale również jako centrum jego dystrybucji na terenie całego kraju – podkreślał Sławomir Hinc, prezes zarządu GAZ-SYSTEM, w komunikacie dotyczącym uruchomienia czwartego stanowiska.

Większa liczba stanowisk załadunkowych oznacza możliwość sprawniejszej obsługi transportu LNG i zwiększenia dostaw do odbiorców, którzy korzystają z gazu dostarczanego autocysternami.

W okresie poprzedzającym Wszystkich Świętych leśnicy zwracali szczególną uwagę na nielegalne pozyskiwanie gałęzi jodłowych, świerkowych, mchu i innych roślin wykorzystywanych do przygotowywania dekoracji na groby. Ogólnopolska akcja Straży Leśnej „Stroisz 26” trwała od 19 do 31 października.

Działania miały przeciwdziałać niszczeniu drzew i roślinności oraz nielegalnemu pozyskiwaniu materiałów leśnych. Temat dotyczy również lasów w naszym regionie, w tym terenów zarządzanych przez Nadleśnictwo Międzyzdroje.

Kontrole w lasach i punktach sprzedaży

W ramach akcji funkcjonariusze Straży Leśnej kontrolowali lasy, a także sprawdzali legalność pochodzenia produktów leśnych oferowanych do sprzedaży. W zależności od lokalnych warunków mogli wykorzystywać monitoring wizyjny, fotopułapki i bezzałogowe statki powietrzne. W działania mogły być angażowane również inne służby.

Nielegalne obcinanie gałęzi może uszkadzać drzewa, a niszczenie roślinności powoduje straty w leśnym ekosystemie. Problem nie ogranicza się do dużych ilości pozyskiwanego materiału. Także pozornie niewielkie działania mogą prowadzić do szkód, jeśli są powtarzane na większą skalę.

– Las nie jest miejscem, z którego możemy dowolnie zabierać gałęzie czy inne elementy roślinności. Nawet jeśli pozyskiwany materiał wydaje się niewielki, nielegalne działania mogą powodować szkody przyrodnicze. Chcemy nie tylko wykrywać takie przypadki, ale również im zapobiegać – mówił Łukasz Przypaśniak, Główny Inspektor Straży Leśnej.

Lasy w okolicach Międzyzdrojów również wymagają ochrony

Lasy wyspy Wolin są ważnym elementem lokalnego krajobrazu i przyrodniczego dziedzictwa regionu. Dlatego również po zakończeniu sezonu przygotowywania dekoracji na Wszystkich Świętych warto pamiętać o zasadach korzystania z leśnych zasobów. Bez wymaganej zgody nie wolno zabierać z lasu gałęzi, mchu ani innych elementów roślinności. Dotyczy to zarówno osób przygotowujących dekoracje na własny użytek, jak i podmiotów zajmujących się ich sprzedażą.

Odpowiedzialność także po stronie kupujących

Leśnicy zwracają uwagę, że ochrona lasów zależy nie tylko od osób pozyskujących rośliny, ale również od konsumentów. Wybierając naturalne dekoracje, warto sprawdzać, czy pochodzą z legalnych źródeł. Akcja „Stroisz 26” miała wymiar kontrolny i prewencyjny. Jej celem było ograniczenie szkodnictwa leśnego i zwiększenie świadomości, że las nie jest miejscem, z którego można dowolnie zabierać elementy roślinności.

Jeszcze kilkanaście lat temu polscy rybacy wyławiali z Bałtyku nawet kilkanaście tysięcy ton dorsza rocznie. Dziś połowy tego gatunku są już tylko cieniem dawnych wyników. W 2025 roku Polska wyłowiła około 50 ton dorsza wschodniobałtyckiego. Naukowcy nie widzą obecnie podstaw do wznowienia ukierunkowanych połowów, a ograniczenia mają obowiązywać również w 2027 roku.

Dorsz przez dziesięciolecia należał do najważniejszych gatunków bałtyckich ryb. Dla wielu rybaków był podstawą działalności, a jego znaczenie wykraczało daleko poza same statystyki połowowe. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Najnowsze dane przedstawione przez Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy pokazują skalę kryzysu. O sytuacji dorsza i zaleceniach dotyczących połowów na 2027 rok pisze Jan Horbowy w „Wiadomościach Rybackich” nr 9–10/2026.

Z dawnych połowów zostały niewielkie ilości

Najbardziej wymowna jest zmiana wielkości wyładunków. W 2025 roku łączne wyładunki dorsza wschodniobałtyckiego wyniosły około 500 ton. Na przełomie wieków było to blisko 100 tysięcy ton. Polska flota wyłowiła w 2025 roku około 50 ton tego gatunku. Dla porównania, w latach 2009–2015 polskie połowy wynosiły od 11 do 14 tysięcy ton rocznie.

Tak duża różnica jest konsekwencją załamania się zasobów dorsza. W drugiej połowie 2019 roku Unia Europejska zamknęła ukierunkowane połowy dorsza wschodniobałtyckiego. Od tego czasu ryby tego gatunku trafiają na ląd przede wszystkim jako przyłów podczas połowów innych gatunków.

Dlaczego dorsz nie odbudowuje swoich zasobów?

Problemem jest nie tylko presja połowowa. Jak wynika z opracowania MIR-PIB, jednym z najważniejszych czynników ograniczających odbudowę stada jest wysoka śmiertelność naturalna dorsza. Po 2005 roku wzrosła ona o ponad 50 procent i pozostaje znacznie wyższa, niż zakładano we wcześniejszych analizach.

Niepokojące są również dane dotyczące biomasy. W 2025 roku biomasa stada rozrodczego dorsza wschodniobałtyckiego wynosiła zaledwie 25 procent poziomu obserwowanego w 2010 roku. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja ryb osiągających rozmiary eksploatacyjne. Ich biomasa w ostatnich latach stanowiła mniej niż 10 procent wartości z 2010 roku.

Co szczególnie istotne, ograniczenie połowów nie przyniosło dotychczas oczekiwanej poprawy. W latach 2024–2025 śmiertelność połowowa wynosiła zaledwie 1–2 procent średniej z analizowanego okresu. Mimo to stado nadal się nie odbudowuje.

Problemy dotyczą także dorsza zachodniobałtyckiego

Trudna sytuacja nie ogranicza się do jednego stada. Podobne problemy dotyczą dorsza zachodniobałtyckiego, występującego w podobszarach 22–24. W 2025 roku złowiono około 50 ton tych ryb. To mniej niż jeden procent średnich połowów z okresu po 1985 roku.

Biomasa stada rozrodczego w latach 2022–2025 spadła do około 10 procent średniej wieloletniej. Jest to poziom znacznie niższy od wartości progowej, poniżej której zdolność stada do odnawiania jest ograniczona. Oznacza to, że problemy z odbudową dotyczą obu głównych stad dorsza występujących w Bałtyku.

Co z połowami dorsza w 2027 roku?

Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) zaleciła zerowe połowy obu stad dorsza na 2027 rok. W przypadku stada wschodniobałtyckiego rekomendacja wstrzymania połowów obejmuje również 2028 rok. Trzeba jednak rozróżnić zalecenia naukowców od decyzji dotyczących limitów połowowych. 26 października 2026 roku Rada Unii Europejskiej osiągnęła porozumienie w sprawie możliwości połowowych na Bałtyku w 2027 roku. W przypadku obu stad dorsza uzgodniono limity dotyczące wyłącznie przyłowów.

W praktyce oznacza to, że dorsz może nadal przypadkowo trafiać do sieci podczas połowów innych gatunków, ale nie oznacza to przywrócenia ukierunkowanych połowów. Utrzymano również zakaz rekreacyjnych połowów dorsza na całym obszarze objętym regulacjami.

Czy rybacy mają jeszcze na czym zarabiać?

Dorsz, który przez lata był jednym z filarów bałtyckiego rybołówstwa, ma obecnie marginalne znaczenie w oficjalnych statystykach połowowych. Zamiast tysięcy ton polskie jednostki wyłowiły w 2025 roku około 50 ton dorsza wschodniobałtyckiego. Do tego dochodzą niewielkie ilości dorsza zachodniobałtyckiego.

Nie oznacza to końca całego rybołówstwa na Bałtyku. Pokazuje jednak, jak bardzo zmieniły się warunki prowadzenia działalności przez rybaków. Branża musi funkcjonować w rzeczywistości, w której jeden z tradycyjnie najważniejszych gatunków jest objęty daleko idącymi ograniczeniami.

Na razie nie ma podstaw, by oczekiwać szybkiego powrotu połowów dorsza do poziomu znanego z przeszłości. O przyszłości tego gatunku zdecyduje przede wszystkim poprawa stanu jego zasobów.

Byli związani z samorządem, kulturą, nauką, edukacją i działalnością społeczną. Swoją pracą służyli mieszkańcom, rozwijali lokalne instytucje i budowali więzi między ludźmi. W 2026 roku Świnoujście pożegnało osoby, których dorobek pozostanie częścią historii miasta.

Rok 2026 przyniósł Świnoujściu bolesne straty. Odeszli ludzie, którzy przez lata angażowali się w życie mieszkańców. Nie wszyscy byli osobami powszechnie rozpoznawalnymi poza miastem, ale ich działalność miała znaczenie dla konkretnych środowisk: strażaków ochotników, bibliotekarzy, muzealników, naukowców, nauczycieli i społeczników.

Wśród nich znaleźli się Robert Karelus, Lech Trawicki, Marian Skonieczny, Anna Braun, Elżbieta Bruch i Stanisław Sitek. Każdy z nich zapisał się w życiu Świnoujścia w inny sposób.

Robert Karelus – przez lata głos świnoujskiego magistratu

15 czerwca 2026 roku zmarł Robert Karelus. Miał 64 lata. Przez ponad dwie dekady był związany z Urzędem Miasta Świnoujście, gdzie w 2003 roku objął funkcję rzecznika prasowego prezydenta miasta.

Odpowiadał za kontakty magistratu z mediami i przekazywanie mieszkańcom informacji o decyzjach samorządu, inwestycjach oraz najważniejszych wydarzeniach. Był inicjatorem utworzenia Biura Informacji i Konsultacji Społecznych. W późniejszym okresie pełnił funkcję naczelnika Wydziału Zarządzania Kryzysowego. Przed przejściem na emeryturę przez wiele lat uczestniczył w codziennej pracy urzędu i komunikowaniu spraw miasta.

Jego nazwisko było dobrze znane lokalnym dziennikarzom, którzy przez lata kontaktowali się z nim w sprawach dotyczących funkcjonowania Świnoujścia.

Lech Trawicki – muzealnik, który chciał opowiadać historię przez morze

19 maja 2026 roku zmarł Lech Trawicki, dyrektor Muzeum Rybołówstwa Morskiego w Świnoujściu. Miał 57 lat. Był archeologiem, muzealnikiem i specjalistą w dziedzinie archeologii podwodnej.

Zanim objął stanowisko w Świnoujściu w grudniu 2024 roku, pracował w instytucjach muzealnych w Gdańsku, Gdyni i Elblągu. Jego zawodowe zainteresowania obejmowały historię budownictwa okrętowego, zabytki związane z morzem i ochronę dziedzictwa kulturowego.

W Świnoujściu chciał rozwijać muzeum jako miejsce dostępne dla mieszkańców i turystów, opowiadające historię miasta przez pryzmat portu, morza i ludzi związanych z wodą.

Po jego nagłej śmierci w muzeum wystawiono księgę kondolencyjną. 27 maja odbyło się spotkanie poświęcone jego pamięci, w którym uczestniczyli współpracownicy, przyjaciele, przedstawiciele środowiska kultury i mieszkańcy.

Marian Skonieczny – dziesięciolecia służby w ochotniczej straży pożarnej

W marcu 2026 roku środowisko strażackie w Świnoujściu pożegnało druha Mariana Skoniecznego, urodzonego w 1932 roku w Pakości. Z działalnością ochotniczych straży pożarnych w Świnoujściu był związany od 1970 roku.

Pełnił funkcje w strukturach Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, w tym prezesa zarządu oddziału powiatowego związku w Świnoujściu. Przez lata wspierał lokalne jednostki OSP i współpracował z władzami miasta w sprawach dotyczących pożarnictwa.

Ważną częścią jego działalności była praca z młodzieżą. Wspierał Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze oraz Związek Harcerstwa Polskiego, angażował się także w organizację wydarzeń społecznych i uroczystości patriotycznych.

Za działalność na rzecz pożarnictwa został uhonorowany licznymi odznaczeniami. Wśród nich znalazły się Złoty Medal za Zasługi dla Pożarnictwa, przyznany w 1996 roku, Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza z 2002 roku oraz Złoty Znak Związku OSP RP z 2008 roku.

Anna Braun – lata pracy na rzecz czytelników

W październiku 2026 roku opublikowano wspomnienie Anny Braun, wieloletniej pracowniczki Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu. Urodziła się w mieście w 1954 roku, a jej życie zawodowe było związane z bibliotekarstwem.

Do zespołu biblioteki dołączyła w 2002 roku. Pracowała jako starszy bibliotekarz i kustosz, a od 2007 roku kierowała Działem Udostępniania Zbiorów dla Dorosłych. W 2012 roku uzyskała awans na starszego kustosza. Z biblioteką była związana do początku 2025 roku.

Jej praca polegała nie tylko na udostępnianiu zbiorów, lecz także na codziennym kontakcie z czytelnikami i wspieraniu działalności instytucji, która odgrywa istotną rolę w życiu kulturalnym miasta.

Elżbieta Bruch – edukacja dostępna dla mieszkańców

28 sierpnia 2026 roku zmarła Elżbieta Bruch, nauczycielka, pedagog i społeczniczka związana ze Świnoujściem od urodzenia. Przez lata działała na rzecz edukacji dorosłych i aktywizacji seniorów.

Po ukończeniu studiów na Akademii Rolniczej w Szczecinie pracowała w oświacie. Została nauczycielką, a następnie dyrektorką Zespołu Szkół Zawodowych przy ulicy Gdyńskiej w Świnoujściu.

W połowie lat 90. założyła Towarzystwo Oświatowo-Promocyjne „Business-Pro”. Jednym z ważnych przedsięwzięć związanych z jej działalnością było uruchomienie w Świnoujściu punktu wykładowego Uniwersytetu Szczecińskiego. Pierwsza inauguracja roku akademickiego odbyła się w październiku 1996 roku. Dzięki temu mieszkańcy miasta i okolic mogli podjąć studia bez konieczności wyjazdu do Szczecina.

Bruch była także pomysłodawczynią i założycielką Akademii Każdego Wieku. Organizowała kursy, wykłady, spotkania, wycieczki i warsztaty, w szczególności z myślą o seniorach. Z jej inicjatywy odbywał się również Bal Biało-Czerwony organizowany w okolicach Narodowego Święta Niepodległości.

Stanisław Sitek – badacz związany z morzem i estuarium Odry

3 czerwca 2026 roku zmarł Stanisław Sitek. Miał 83 lata. Był pracownikiem naukowym, technologiem i hydrochemikiem związanym ze Stacją Badawczą Morskiego Instytutu Rybackiego w Świnoujściu w latach 1969–2008.

W pracy zawodowej zajmował się między innymi badaniami technologicznymi i chemicznymi surowców rybnych, kalmarów i kryla. Uczestniczył w licznych rejsach dalekomorskich, w tym w wyprawie na Antarktydę. Przez wiele lat badał także warunki hydrochemiczne wód estuarium Odry.

Po jego śmierci wspomnienie opublikowali współpracownicy z Morskiego Instytutu Rybackiego – Państwowego Instytutu Badawczego. Podkreślili jego wkład w badania naukowe oraz zapamiętali go jako człowieka życzliwego, skromnego i pracowitego.

Bożena Łukaszewska – przez 22 lata kierowała miejską biblioteką

3 marca 2026 roku zmarła Bożena Łukaszewska, wieloletnia dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu. Miała 67 lat. Urodziła się w 1958 roku w Lubawie. Ukończyła bibliotekoznawstwo w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie. Ze Świnoujściem związała się w 1986 roku. Pracowała również w Urzędzie Miasta, zajmując się sprawami kultury, oświaty, sportu i spraw społecznych. W 2003 roku objęła stanowisko dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej, którym kierowała przez 22 lata, do 2025 roku. W tym czasie angażowała się w rozwój czytelnictwa, działalność kulturalną i edukacyjną oraz promocję lokalnej literatury. Została pochowana w rodzinnych stronach, na cmentarzu parafialnym w Rożentalu.

Wspominając osoby, które odeszły w 2026 roku, warto pamiętać nie tylko o dacie ich śmierci, ale przede wszystkim o tym, co robiły za życia i co pozostawiły innym.

W związku z uroczystością Wszystkich Świętych zmieni się organizacja ruchu w rejonie cmentarza komunalnego w Świnoujściu. Część ulicy Karsiborskiej zostanie zamknięta dla samochodów, a kierowcy będą mogli skorzystać z bezpłatnego parkingu przy ulicy Steyera.

Zamknięty będzie odcinek ulicy Karsiborskiej między skrzyżowaniem z ulicą Grunwaldzką a główną bramą cmentarza komunalnego. Według przekazanych informacji ograniczenia mają obowiązywać od 30 października od godz. 8.00 do 2 listopada do godz. 20.00.

Przejazd tym odcinkiem będzie możliwy dla osób handlujących przy cmentarzu, dostawców towarów oraz służb miejskich. Zmiany mają poprawić bezpieczeństwo pieszych odwiedzających groby bliskich.

Dojazd i parkowanie od strony ulicy Nowokarsiborskiej pozostaną bez zmian.

Gdzie zatrzymają się autobusy?

Osoby korzystające z komunikacji miejskiej mogą wysiąść na przystankach:

• Nowokarsiborska/Steyera,
• Grunwaldzka/Nowokarsiborska,
• Portowa/Cmentarz,
• Steyera/Cmentarz.

1 listopada przejazdy autobusami komunikacji miejskiej w Świnoujściu będą bezpłatne. Tego dnia będzie obowiązywał świąteczny rozkład jazdy.

Bezpłatny parking przy ul. Steyera

Dodatkowo od 30 października do 2 listopada kierowcy będą mogli bezpłatnie korzystać z parkingu P8 przy ulicy Steyera.

Straż Miejska apeluje do kierowców o zachowanie ostrożności, stosowanie się do znaków drogowych oraz poleceń funkcjonariuszy Policji i Straży Miejskiej. Szczególnie ważne jest respektowanie zakazu wjazdu na zamknięty odcinek ulicy Karsiborskiej.