To był jeden z najbardziej zapętlonych i konfliktowych tematów ostatnich lat w Świnoujściu. Tunel pod Świną – inwestycja, która zmieniła codzienność mieszkańców – przez długi czas pozostawał jednocześnie ogromnym problemem prawnym i finansowym. W piątek w Warszawie ten rozdział został formalnie zamknięty.

Po dwóch latach trudnych negocjacji miasto Świnoujście podpisało ugodę z wykonawcami tunelu – firmami PORR i Gülermak. Mediacje prowadziła Prokuratoria Generalna RP, a porozumienie zawarto w jej siedzibie. To kończy spór, który wykonawca skierował do sądu jeszcze w poprzedniej kadencji samorządu.

Stawką były ogromne pieniądze. Roszczenia wobec miasta sięgały około 100 milionów złotych i dotyczyły dodatkowych prac realizowanych – jak twierdził wykonawca – na oczekiwanie zamawiającego. Sprawa była skomplikowana, bo zmiany w projekcie i programie funkcjonalno-użytkowym następowały na różnych etapach inwestycji i nie zawsze były decyzjami obecnego użytkownika tunelu, czyli Zarządu Dróg Miejskich i Żeglugi.

Miasto, opierając się m.in. na ocenach inżyniera kontraktu, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz służb utrzymania tunelu, zakwestionowało część roszczeń. Rozbieżności były na tyle poważne, że bez mediacji sprawa prawdopodobnie ciągnęłaby się latami w sądzie.

Ugoda kończy etap wzajemnych rozliczeń. Dokument precyzuje, jakie wady i usterki zostały zidentyfikowane oraz w jakich terminach wykonawca ma obowiązek je usunąć. Tunel pozostaje objęty gwarancjami, które będą realizowane w kolejnych latach. Sama ugoda trafi teraz do sądu w celu zatwierdzenia, a dopiero po tym do publicznej wiadomości zostanie podana jej dokładna wartość.

Jedno jest jednak pewne już dziś – kwota ugody jest znacząco niższa niż ta, która pojawiała się na początku sporu. To oznacza, że miasto uniknęło scenariusza, którego obawiało się wielu mieszkańców: wieloletniego procesu sądowego, kosztownych ekspertyz i realnego ryzyka wypłaty dziesiątek milionów złotych z miejskiej kasy.

Cała inwestycja kosztowała 912,6 mln zł. Z tej kwoty 775,7 mln zł pochodziło ze środków Unii Europejskiej, a 136,9 mln zł z budżetu Świnoujścia. Tunel o długości 1,44 km był budowany w latach 2018–2023 i został otwarty dla kierowców 30 czerwca 2023 roku. Od tego momentu realnie poprawił komunikację pomiędzy wyspami, ale jednocześnie ujawnił skalę problemów, jakie mogą towarzyszyć tak skomplikowanym inwestycjom.

Obecne władze miasta nie ukrywają, że tunel był „spadkiem” po poprzedniej kadencji – zarówno w sensie infrastrukturalnym, jak i prawnym. Najtrudniejsza była nie tylko sama treść sporu, ale też bardzo zła atmosfera pomiędzy stronami i brak zaufania, który narastał przez lata. Dopiero uporządkowanie dokumentów, rozmowy z udziałem Prokuratorii Generalnej i włączenie w proces radnych miejskich pozwoliły wyjść z impasu.

Zamknięcie sprawy tunelu to nie tylko rozliczenie przeszłości, ale też ważna lekcja na przyszłość. Władze miasta wprost przyznają, że nie będą rekomendować budowy drugiej nitki tunelu. Koszty inwestycyjne i eksploatacyjne są zbyt wysokie, a budżet miasta ma swoje granice. Zamiast tego rozważane mają być tańsze w utrzymaniu rozwiązania komunikacyjne, w tym wariant mostu na estakadzie lub grobli przez Zalew Szczeciński.

Tunel pod Świną pozostanie inwestycją, którą mieszkańcy oceniają różnie. Dla jednych to spełnione marzenie i ogromna wygoda, dla innych symbol zbyt drogiej i trudnej decyzji. Jedno nie ulega wątpliwości – piątkowa ugoda w Warszawie zamyka najpoważniejszy problem prawno-rozliczeniowy związany z tą inwestycją.

Podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy do wspólnego grania dołącza Komunikacja Autobusowa w Świnoujściu, przygotowując dla mieszkańców i gości miasta kilka niecodziennych atrakcji, które połączą dobrą zabawę ze wsparciem celu tegorocznej zbiórki.

Najbardziej widowiskowym elementem będzie Party-Bus, który wyruszy na ulice miasta w niedzielę 25 stycznia 2026 roku. W godzinach od 16:00 do 20:00 po Świnoujściu kursować będzie specjalnie oznakowany autobus z grafikami WOŚP, wyposażony w nagłośnienie, oświetlenie LED oraz pulpit dla DJ-a. Na jego pokładzie będzie mobilna impreza muzyczna, która zakończy się o godzinie 20:00 na Placu Adama Mickiewicza przed Urzędem Miasta.

Wstęp do Party-Busa nie będzie biletowany. Zamiast biletu będzie można wrzucić datek do puszki Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Autobus wystartuje punktualnie o godzinie 16:00 z przystanku Urząd Miasta i ruszy w kierunku ulicy Matejki. W trakcie przejazdu zatrzymywać się będzie na kolejnych przystankach w różnych częściach Świnoujścia, docierając zarówno do centrum miasta, jak i do dzielnicy nadmorskiej. Muzyka, światła i charakterystyczne czerwone serduszka sprawią, że atmosfera finału WOŚP będzie widoczna i słyszalna w całym mieście.

Komunikacja Autobusowa przygotowała również atrakcyjne propozycje licytacyjne. Jedną z nich będzie roczny karnet parkingowy, który trafił na aukcję na portalu allegro.pl. Zwycięzca licytacji otrzyma możliwość bezpłatnego parkowania w Strefach Płatnego Parkowania A i B na terenie Świnoujścia, a także na wybranym Miejskim Parkingu Niestrzeżonym. Karnet będzie ważny do 31 grudnia 2026 roku i zostanie przypisany do wskazanego numeru rejestracyjnego pojazdu.

Na licytacje trafią również zestawy gadżetów Komunikacji Autobusowej. Każdy z nich zawierać będzie m.in. kalendarze, elegancki notes, kubek termiczny, kartonowy model autobusu oraz inne drobne upominki. Gadżety będzie można wylicytować zarówno online, jak i podczas wydarzeń finałowych.

Tymczasowa kontrola na granicy polsko-niemieckiej obowiązuje już ponad siedem miesięcy i – jak pokazują dane – nie jest to działanie wyłącznie symboliczne. Od momentu jej przywrócenia funkcjonariusze Morskiego Oddziału Straży Granicznej skontrolowali blisko 860 tysięcy osób oraz niemal 400 tysięcy pojazdów. W tym czasie 70 osobom odmówiono wjazdu do Polski.

Dla mieszkańców Świnoujścia, którzy na co dzień przekraczają granicę w drodze do pracy, na zakupy czy w celach turystycznych, kontrole stały się elementem codzienności. Choć mają one charakter wyrywkowy, warto pamiętać, że nadal obowiązują i mogą dotyczyć każdego.

Przemyt ludzi i zatrzymania

W trakcie prowadzonych działań funkcjonariusze zatrzymali 22 osoby podejrzane o przemyt migrantów do Niemiec. Łącznie ujawniono 73 cudzoziemców, którzy próbowali nielegalnie przekroczyć granicę z Polski do Republiki Federalnej Niemiec.

Jak podkreślają służby, kontrole są odpowiedzią na rosnącą liczbę prób nielegalnego przekraczania granicy oraz zmiany w polityce migracyjnej krajów sąsiednich. Celem jest nie tylko zabezpieczenie granicy, ale również ograniczenie działalności przemytników ludzi.

Wspólne działania służb

Straż Graniczna nie działa sama. Funkcjonariuszy MOSG wspierają Policja, Żandarmeria Wojskowa, Wojska Obrony Terytorialnej oraz inne służby. Współpraca ma pozwalać na skuteczne kontrole przy jednoczesnym zachowaniu możliwie dużej płynności ruchu granicznego na Pomorzu Zachodnim. Jak zapewniają służby, kontrole są prowadzone w sposób selektywny i ukierunkowany, głównie na kierunku wjazdowym do Polski. Nie oznacza to jednak, że każdy przejazd będzie sprawdzany.

Ważne dla podróżnych: dokument w wersji fizycznej

Planując wyjazd do Niemiec lub powrót do Polski, należy liczyć się z możliwością zatrzymania do kontroli. Każda osoba, bez względu na wiek, musi mieć przy sobie dowód osobisty lub paszport w wersji fizycznej. Służby przypominają, że mDowód w aplikacji mObywatel nie uprawnia do przekraczania granicy. To szczególnie istotna informacja dla mieszkańców regionu przyzwyczajonych do swobodnego ruchu po strefie Schengen.

Duży, strategicznie położony teren w Porcie Morskim w Świnoujściu trafił na przetarg. Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA ogłosił pisemny przetarg nieograniczony na dzierżawę zabudowanej nieruchomości w rejonie Nabrzeża Górników. Chodzi o obszar o łącznej powierzchni ponad 15,5 hektara – jeden z większych dostępnych dziś terenów portowych w tej części kraju.

Cena wywoławcza została ustalona na 5 zł za metr kwadratowy, a przetarg ma się odbyć 2 marca 2026 roku. Warunkiem udziału jest wniesienie wadium w wysokości 800 tysięcy złotych, co jasno pokazuje, że oferta kierowana jest do dużych, kapitałowo silnych podmiotów.

Co można zrobić na tym terenie?

Z dokumentacji przetargowej wynika, że nieruchomość może być wykorzystywana do działalności portowej, w tym przeładunków towarów przywożonych i wywożonych drogą morską oraz ich składowania. Teren posiada dostęp do infrastruktury kolejowej i sąsiaduje z nabrzeżami, które mogą być wykorzystywane w ramach ogólnodostępnej infrastruktury portowej.

Nowy dzierżawca będzie musiał nie tylko płacić czynsz, ale także zainwestować we własnym zakresie w zagospodarowanie terenu i dostosować infrastrukturę do planowanej działalności. W ofercie należy przedstawić koncepcję zagospodarowania wraz z harmonogramem i deklaracją nakładów inwestycyjnych.

Nieoficjalnie: w grze spółka paliwowa

Choć Zarząd Portów nie ujawnia, kto może być zainteresowany udziałem w przetargu, nieoficjalnie mówi się, że jednym z potencjalnych graczy jest duża państwowa spółka zajmująca się przeładunkiem paliw. Jeśli te informacje się potwierdzą, mogłoby to oznaczać konieczność wybudowania kolejnych zbiorników do przeładunku paliw. Taki scenariusz wpisywałby się w obserwowany od kilku lat trend wzrostu przeładunku paliw, choć – na obecnym etapie – są to wyłącznie spekulacje.

Decyzja z długofalowymi skutkami

Przetarg ma charakter dwuetapowy. Po ocenie ofert i sporządzeniu rankingu, z wybranym oferentem prowadzone będą negocjacje dotyczące ostatecznych warunków umowy dzierżawy. Co istotne, zarząd portu zastrzega sobie prawo do unieważnienia przetargu lub zakończenia go bez rozstrzygnięcia, nawet bez podania przyczyny .

Jedno jest pewne: rozstrzygnięcie tego postępowania może mieć istotne znaczenie dla przyszłości Nabrzeża Górników, ale także dla całego portu i Świnoujścia. O tym, kto i w jakim kierunku zagospodaruje ten teren, dowiemy się najwcześniej w marcu.

Problemy, które od miesięcy budzą emocje wśród mieszkańców i turystów Świnoujścia, trafiły na rządowe biurko. Prezydent miasta Joanna Agatowska odbyła w Warszawie spotkanie w Ministerstwie Energii z ministrem Miłoszem Motyką. Tematem były konsekwencje wprowadzenia strefy bezpieczeństwa wokół gazoportu oraz realne utrudnienia, jakie odczuwa miasto.

Jak poinformowała prezydent w mediach społecznościowych, rozmowy dotyczyły przede wszystkim nierozwiązanych kwestii dostępu do Fortu Gerharda oraz Latarni Morskiej – jednych z najważniejszych atrakcji turystycznych miasta. Poruszono także problem ograniczonego dostępu do plaży oraz potrzebę budowy nowej drogi, która mogłaby uporządkować ruch w rejonie objętym restrykcjami.

Skutki strefy bezpieczeństwa

Strefa bezpieczeństwa wokół Terminalu LNG w Świnoujściu została wprowadzona w kwietniu 2023 roku. Jej celem było zapewnienie ochrony kluczowej infrastruktury energetycznej państwa. Jednocześnie decyzja ta w praktyce ograniczyła dostęp do części terenów dotychczas powszechnie dostępnych – zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.

Właśnie z myślą o tych konsekwencjach władze Świnoujścia pojechały do Warszawy z gotowymi propozycjami rozwiązań. Jak podkreśla prezydent Agatowska, spotkanie miało charakter roboczy i przebiegło w dobrej, konstruktywnej atmosferze.

Deklaracja dalszych prac

Minister Miłosz Motyka miał wykazać duże zainteresowanie przedstawionymi problemami i zadeklarować kontynuację prac nad ich rozwiązaniem. Na razie nie zapadły konkretne decyzje, ale – jak zapowiada prezydent miasta – o postępach mieszkańcy mają być informowani na bieżąco.

Choć warszawskie rozmowy nie przyniosły jeszcze przełomu, sam fakt podjęcia tematu na szczeblu rządowym jest istotnym sygnałem.

Czy szybka kolej wreszcie dotrze do Świnoujścia? W tle najnowszych deklaracji rządowych coraz mocniej wybrzmiewa argument, którego trudno nie dostrzec: strategiczne położenie miasta w północno-zachodniej części Polski. Dwa przejścia graniczne z Niemcami, port morski, terminal promowy, terminal LNG oraz baza Marynarki Wojennej sprawiają, że Świnoujście od lat pełni rolę infrastrukturalnego i bezpieczeństwowego węzła państwa.

Nowy impuls przyszedł z Warszawy. Radosław Sikorski, wicepremier i minister spraw zagranicznych, poinformował, że dwóch wicepremierów zarekomendowało ministrowi infrastruktury Dariuszowi Klimczakowi, aby szybka kolej łącząca tzw. Port Polska była prowadzona przez Toruń do Bydgoszczy oraz by wyraźniej wzmocnić kolejowe powiązania Szczecina z resztą kraju. To ważny sygnał również dla Świnoujścia, które naturalnie domyka północny kraniec tego układu transportowego.

Kolej nie tylko cywilna. Wojsko wchodzi do gry

Równolegle trwają prace nad Zintegrowaną Siecią Kolejową (ZSK) – projektem, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju kolei w Polsce na dekady. Niedawno odbyło się kolejne, całodniowe spotkanie warsztatowe z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Obrony Narodowej, Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych oraz Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Celem było jedno: uwzględnienie infrastruktury o podwójnym przeznaczeniu (dual use), możliwej do wykorzystania zarówno w ruchu cywilnym, jak i w sytuacjach kryzysowych czy militarnych.

– Obecne czasy zmuszają nas do przykładania wyjątkowej wagi do zagadnień bezpieczeństwa i odporności na kryzysy. Projektowane inwestycje kolejowe muszą umożliwiać sprawny transport dużej liczby ludzi i znacznych ilości sprzętu – podkreśla Filip Czernicki, prezes Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Świnoujście w logice „dual use”

Dla Świnoujścia ta logika brzmi wyjątkowo znajomo. Miasto już dziś pełni funkcję zaplecza logistycznego dla wojska i energetyki, obsługuje ruch pasażerski do Skandynawii i jest jednym z kluczowych punktów dostaw gazu do Polski. Lepsze, szybsze i bardziej przepustowe połączenie kolejowe nie byłoby więc wyłącznie inwestycją w komfort podróżnych, lecz elementem bezpieczeństwa państwa.

Jak podkreślają przedstawiciele kolei, infrastruktura dual-use na stałe weszła do katalogu inwestycji. – ZSK to dla nas nie tylko spójny plan rozwoju kolei, ale także realne wzmacnianie bezpieczeństwa kraju – zaznacza Rafał Banaszkiewicz z PKP Polskie Linie Kolejowe.

Ponad 2 tysiące kilometrów nowych linii

Projekt ZSK jest już po fazie konsultacji i znajduje się na etapie zaawansowanych analiz. Eksperci badają około 10 wariantów rozwoju sieci kolejowej w Polsce. Już dziś wiadomo, że planowane inwestycje oznaczają ponad 2 tysiące kilometrów nowych linii – więcej niż pierwotnie zakładano przy budowie „szprych” CPK. Około 1000 km ma powstać do 2035 roku.

Prace nad Zintegrowaną Siecią Kolejową mają zakończyć się do końca pierwszego kwartału tego roku. Dokument stanie się podstawą długofalowego planu rozwoju kolei po 2035 roku, gdy ruszy nowe lotnisko CPK oraz linia Kolei Dużych Prędkości „Y” łącząca Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław.

Pytanie już nie „czy”, ale „kiedy”?

Miasto, które łączy granicę, morze, energetykę i wojsko, coraz wyraźniej wpisuje się w myślenie o kolei jako kręgosłupie bezpieczeństwa i mobilności państwa. Czy szybka kolej dojedzie do Świnoujścia? Oficjalnych decyzji jeszcze nie ma. Ale po raz pierwszy od lat Świnoujście pojawia się w tej debacie.