WIADOMOŚCI
30 lat temu pożegnano ostatnich żołnierzy rosyjskich stacjonujących w Polsce
30 lat temu, 17 września 1993 r., na dziedzińcu Belwederu odbyło się pożegnanie żołnierzy rosyjskich opuszczających Polskę. Moment ten był symbolicznym końcem okupacji, trwającej nieprzerwanie od 1944 r. Negocjacje dotyczące wycofania Rosjan były długim i skomplikowanym procesem.
W XX wieku wojska rosyjskie i sowieckie czterokrotnie opuszczały terytorium Polski. Po raz pierwszy, gdy po klęskach w starciu z armiami Niemiec i Austro-Węgier w 1915 r. ewakuowały się z Królestwa Polskiego i Kresów, dając tym samym okazję do rozpoczęcia odbudowy niepodległego państwa polskiego. Powróciły zaledwie pięć lat później, gdy w marszu na zachód dotarły do Wisły i zostały odparte dzięki zwycięstwu wojsk polskich w Bitwie Warszawskiej w sierpniu 1920 r. Kolejna inwazja sowiecka rozpoczęła się o poranku 17 września 1939 r. Okupacja wschodniej połowy Polski, tak jak w sierpniu 1920 r., przyniosła masowe zbrodnie wymierzone w Polaków. W czerwcu 1941 r. starcie dwóch totalitaryzmów doprowadziło do zastąpienia okupacji sowieckiej równie brutalnym panowaniem niemieckim. W pogoni za wycofującymi się wojskami niemieckimi na początku 1944 r. Armia Czerwona przekroczyła granice Rzeczypospolitej ustalone w Traktacie ryskim. Nie uznając tego porozumienia i opierając się na metodzie faktów dokonanych, Stalin uważał, że wkroczył do okupowanej przez Niemców Polski dopiero 20 lipca 1944 r., gdy jego wojska przekroczyły Bug. Tym razem wojska okupacyjne pozostały w Polsce aż do września 1993 r. Wówczas po raz pierwszy okupanci ze wschodu wycofali się w sposób pokojowy, ale nie bez oporu.
U progu polskiej transformacji wojska sowieckie stacjonowały w 60 garnizonach, ulokowanych na terenie 21 województw (według podziału administracyjnego z lat siedemdziesiątych). Bazy sowieckie tworzyły pas biegnący ze wschodu na zachód i w pobliżu granicy niemieckiej rozchodzący się na północ i południe. Żołnierze mieli do dyspozycji 15 lotnisk (9 na ich wyłączny użytek i 6 wspólnie z Polakami), 8 poligonów, 4500 m wybrzeża morskiego i 3 ha nabrzeży portowych z infrastrukturą; 23 bocznice kolejowe (64 km), 12 magazynów paliw i ok. 8 tys. mniejszych obiektów. Liczebność Grupy Północnej była zmienna i nie mamy tu precyzyjnych danych, ale w momencie wyjścia z Polski składała się z 53 tys. żołnierzy, 7 tys. pracowników cywilnych i ok. 40 tys. członków towarzyszących im rodzin. Niektóre z polskich miast – jak Legnica, w której mieściło się dowództwo – były zajęte przez Rosjan w jednej trzeciej. A inne – jak Borne Sulinowo – były sowieckie w zasadzie w całości, choć formalnie nie istniały: nie były oznaczane na cywilnych mapach. Właśnie Borne Sulinowo było największym rosyjskim garnizonem w Polsce, stacjonowało tam ok. 25 tys. żołnierzy. Drugie miejsce pod tym względem zajmował Świętoszów z 12 tys. żołnierzy. Ocenia się, że sowiecki sprzęt bojowy był przeznaczony dla minimum 300 tys. żołnierzy.
Warto dodać, że Północna Grupa Wojsk Sowieckich w Polsce została utworzona w 1945 r. z przekształcenia II Frontu Białoruskiego, lecz formalnoprawne jej usytuowanie nastąpiło dopiero w wyniku odwilży październikowej 17 grudnia 1956 r. na mocy zawartej w Warszawie „Umowy między rządem PRL i rządem ZSRR o statucie prawnym wojsk radzieckich czasowo stacjonujących w Polsce”. Nie zmienił się jednak zasadniczy cel obecności wojsk sowieckich, którym było sprawowanie kontroli nad satelicką wobec Moskwy PRL. Jej symbolem był marsz na Warszawę podjęty przez sowieckie czołgi w październiku 1956 r. „Można więc mówić o dalszym ciągu okupacji, ale nie tak brutalnej jak miało to miejsce w ciągu pierwszych dziesięciu lat po zakończeniu II wojny światowej” – podkreślał w rozmowie z PAP w 2017 r. prof. Antoni Dudek, historyk z UKSW.
Większość organizacji i działaczy opozycji antykomunistycznej w latach osiemdziesiątych unikała poruszania tematu „sojuszu” ze Związkiem Sowieckim oraz stacjonowania jego wojsk w Polsce. Postulat ich wycofania podnosiły najbardziej radykalne organizacje, takie jak Solidarność Walcząca, Konfederacja Polski Niepodległej i Federacja Młodzieży Walczącej. Hasło „Sowieci do domu” szczególnie popularne stało się podczas manifestacji tych organizacji wiosną 1989 r., gdy łączono je z postulatami przyspieszenia przemian politycznych i rozliczenia działań komunistów.
Powołany we wrześniu 1989 r. rząd Tadeusza Mazowieckiego starannie pomijał sprawę stacjonowania wojsk sowieckich. Mazowiecki uważał, że wysuwanie żądania wycofania armii sowieckiej może zmienić postawę Gorbaczowa wobec reform politycznych ustalonych przy okrągłym stole. „Uważano, że nie należy drażnić Moskwy. Dlatego nie spieszono się z postawieniem postulatu wycofania armii sowieckiej. Ponadto należy pamiętać, że w momencie powołania rządu Mazowieckiego Polska była otoczona przez reżimy komunistyczne” – zauważył prof. Dudek.
Mazowiecki uważał, że wojska sowieckie muszą pozostać w Polsce co najmniej do momentu wynegocjowania porozumienia o zjednoczeniu Niemiec, które uwzględniałoby gwarancje dla polskiej granicy zachodniej. Dwa miesiące przed podpisaniem traktatu o potwierdzeniu granicy między Niemcami a Polską, 7 września 1990 r., minister spraw zagranicznych Krzysztof Skubiszewski przesłał do Moskwy notę wnioskującą o rozpoczęcie rozmów o wycofaniu wojsk sowieckich. Polska dyplomacja żądała także zadośćuczynienia za szkody wywołane stacjonowaniem sił sowieckich. Już po kilku miesiącach negocjacji, na koniec 1990 r., stan wojsk upadającego imperium został zmniejszony do blisko 48 tys. żołnierzy. Polskę opuścił wtedy m.in. pułk lotnictwa myśliwsko-szturmowego z Kołobrzegu, pułk artylerii przeciwlotniczej z Legnicy, pułk śmigłowców z Brzegu, bataliony – samochodowy ze Świdnicy i chemiczny z Wrocławia, oraz brygada desantowo-szturmowa z Białogardu. W tym czasie w Polsce nie było już też sowieckiej broni jądrowej, potajemnie składowanej do schyłku lat osiemdziesiątych.
Strona polska domagała się od ZSRS rekompensaty finansowej za użytkowanie i zniszczenie mienia – sowieci odpowiadali żądaniami zapłaty za wybudowane przez nich i pozostawiane nieruchomości. Sowieckie żądania opiewały na ogromną kwotę w wysokości 27 mld rubli. Patową sytuację usiłowano rozwiązać najpierw tzw. wariantem zero, czyli wzajemną rezygnacją z odszkodowań, później zaś kontrowersyjnym pomysłem stworzenia mieszanych polsko-rosyjskich spółek, które zarządzałyby pozostającym w Polsce majątkiem. Ten postulat władz sowieckich pojawił się w rozmowach toczonych już po upadku ZSRS, w trakcie wizyty prezydenta Lecha Wałęsy w Moskwie w maju 1992 r. Skonfliktowany z nim rząd premiera Jana Olszewskiego pierwszy przedstawiał w swoim programie postulat współpracy z NATO i szybkiego wycofania wojsk sowieckich. Wynegocjowana przez Wałęsę polsko-rosyjska umowa o przyjaznej i dobrosąsiedzkiej współpracy pierwotnie zawierała zapis zobowiązujący obie strony do stworzenia warunków dla zakładania mieszanych przedsiębiorstw polsko-rosyjskich na terenie baz opuszczanych przez armię rosyjską w Polsce. Rząd Olszewskiego zareagował sprzeciwem, uznając, że ograniczałoby to suwerenność Polski. „Interwencja rządu Olszewskiego wywołała jednak wściekłość Wałęsy i przyczyniła się do dalszej antagonizacji obu stron i przyczyniła się do upadku rządu” – zaznaczał w rozmowie z PAP prof. Dudek.
Zgodnie z układem polsko-rosyjskim zawartym 22 maja 1992 r. podczas wizyty prezydenta Wałęsy w Moskwie ostatni żołnierz rosyjski miał opuścić Polskę do 31 grudnia 1993 r. Prezydent Borys Jelcyn, wykonując gest dobrej woli, skrócił ten termin o trzy miesiące. Postawa Jelcyna stała w sprzeczności z wypowiedziami wojskowych armii sowieckiej zaledwie kilkanaście miesięcy wcześniej, gdy polscy negocjatorzy zażądali, by wycofywani żołnierze wyjeżdżali bez broni, która miała być transportowana w wagonach towarowych: obawiano się, że pijani spadkobiercy imperium mogą strzelać z okien wagonów. Gen. Władimir Dubynin, głównodowodzący Północnej Grupy Wojsk, powiedział, że armia, która pokonała III Rzeszę z Polski, wycofa się z rozwiniętymi sztandarami wtedy, kiedy uzna to za stosowne i drogami, które uzna za odpowiednie. Dodał, że sprzeciw wobec tych warunków może być zagrożeniem dla polskich obywateli. Sam Dubynin nie miał jednak wpływu na negocjacje i nie dożył pożegnania wojsk rosyjskich. Zmarł 22 listopada 1992 r. w Moskwie. Rosjanom zależało także na tym, aby ich transporty nie były kontrolowane przez polskie służby. W wielu znajdowały się samochody kradzione w Niemczech, które docierały do Legnicy, a następnie „rozpływały się” w Rosji i innych krajach Wspólnoty Niepodległych Państw.
16 września 1993 r. wojska rosyjskie opuściły Legnicę, będącą od II wojny światowej siedzibą dowództwa wojsk sowieckich stacjonujących w Polsce. Następnego dnia na dziedzińcu Belwederu, wówczas rezydencji prezydenta RP, odbyło się pożegnanie Rosjan opuszczających Polskę. Prawdopodobnie resort obrony Federacji Rosyjskiej nie zorientował się, że Polacy organizują tę uroczystość w rocznicę sowieckiej agresji na Polskę. Dopiero tuż przed 17 września szef rosyjskiego MON odwołał swój udział w uroczystości, tłumacząc się chorobą. Uroczystość rzeczywiście miała dla Rosjan bardzo gorzki przebieg. Prezydent przypomniał, że 54 lata temu „zadano nam cios w plecy”, a dziś „dopełniła się miara sprawiedliwości dziejowej”. „Klęskę poniósł system przemocy, fałszu i bezprawia” – dodał. Ostatni oficerowie wyruszyli na wschód kilkanaście godzin po uroczystości, 18 września 1993 r. Spadkobiercy imperium sowieckiego pozostawili po sobie ogromne, zdewastowane i ograbione koszary. W ich rękach pozostało wiele bezprawnie zajmowanych obiektów, m.in. w centrum Warszawy, odzyskanych przez Polskę dopiero w latach 2022-2023.
Dziś wycofanie wojsk sowieckich jest uważane za jeden z kluczowych momentów procesu transformacji, szczególnie istotny z punktu widzenia zmiany architektury bezpieczeństwa w Europie Środkowej. Do połowy lat dziewięćdziesiątych postulat przystąpienia do NATO stał się częścią programu wszystkich najważniejszych sił politycznych. Pięć i pół roku po uroczystości na dziedzińcu Belwederu Polska stała się członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Historyczny moment z września 1993 r. upamiętnia tablica w Konkatedrze Matki Bożej Zwycięskiej na Kamionku w Warszawie, umieszczona tam w dwusetną rocznicę rzezi Pragi 4 listopada 1994 r. Przypomniano na niej wszystkie wystąpienia Rosji przeciwko polskiej wolności w latach 1768-1863 oraz okres, gdy jej siły „okupowały naszą Ojczyznę po czwartym rozbiorze (1939-1993) szerząc zbrodnie komuny”. (PAP)
autor: Michał Szukała
szuk/ skp/
WIADOMOŚCI
Kaplica na cmentarzu będzie bardziej dostępna
Miasto odebrało dokumentację potrzebną do budowy podjazdu do kaplicy na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Karsiborskiej i ogłosiło przetarg na wykonanie robót budowlanych. To odpowiedź na potrzeby mieszkańców, w tym seniorów, którzy zgłaszali, że obecne wejście do budynku jest dla nich dużym utrudnieniem.
Dziś do głównego wejścia prowadzą schody. Dla osób poruszających się na wózkach, seniorów oraz mieszkańców mających trudności z chodzeniem samodzielne wejście do kaplicy może być problemem. W ramach inwestycji przebudowana zostanie cała strefa wejściowa. Powstanie podjazd z bezpieczną nawierzchnią i balustradami, a teren przed budynkiem zostanie uporządkowany.
Przy planowaniu inwestycji ważne było zachowanie zieleni. Rosnące przy kaplicy cisy zostaną chronione – podjazd zaprojektowano tak, aby drzewa nie ucierpiały podczas prac. Kaplica jest zabytkiem objętym ochroną konserwatorską, dlatego wszystkie zmiany muszą uwzględniać jej historyczny charakter i wymagania konserwatora zabytków. Budynek powstał w 1919 roku i od ponad stu lat jest częścią świnoujskiego cmentarza.
Miasto odnawia kaplicę krok po kroku. W ubiegłym roku odmalowano drzwi oraz elementy zewnętrzne budynku i uporządkowano jego otoczenie. Teraz czas na podjazd. W kolejnych latach planowane są również prace wewnątrz kaplicy, aby poprawić jej wygląd i stan techniczny.
Po rozstrzygnięciu przetargu i wyborze wykonawcy rozpoczną się roboty budowlane. Podjazd będzie kolejnym etapem zmian, dzięki którym zabytkowa kaplica ma być jednocześnie lepiej zachowana i bardziej dostępna dla mieszkańców.
Źródło: Biuro Prezydenta Miasta
WIADOMOŚCI
Ostatni tydzień wakacji. Sprawdź, co się wydarzy!
Końcówka wakacji w Świnoujściu zapowiada się wyjątkowo intensywnie. Przed nami koncerty, spektakle, wystawy, spotkania autorskie, wydarzenia plenerowe, rodzinne atrakcje, naukowe eksperymenty i sportowe emocje. W ostatnim tygodniu sierpnia mieszkańcy i turyści będą mogli wybierać spośród propozycji odbywających się w różnych częściach miasta.
Jednym z najważniejszych punktów będzie 56. Festiwal FAMA, który potrwa od 24 do 29 sierpnia. W programie znalazły się prezentacje młodych twórców oraz wydarzenia specjalne z udziałem m.in. Bibobitu, Johna Portera, Darii ze Śląska i Skubasa. Wszystkie wydarzenia FAMY są bezpłatne. Poza festiwalem mieszkańcy i goście będą mogli skorzystać m.in. z Miasteczka Portowego, Letniej Przygody z Nauką i Sztuką, pikniku na Karsiborze oraz wydarzeń sportowych.
24 sierpnia, poniedziałek
FAMA 2026
- 15:00 | „Widzialne / Niewidzialne” – Lilianna Słaby | Miejska Biblioteka Publiczna – prezentacja konkursowa z obszaru sztuk wizualnych.
- 16:00 | „Tuna D’Artista” – Wiktoria Cwityńska | Muzeum Rybołówstwa – artystyczna prezentacja konkursowa FAMY.
- 18:30 | „Ping Pong” – Gliwicki Teatr Tańca | Miejski Dom Kultury – spektakl taneczny opowiadający o kryzysie, zagubieniu i próbie odnalezienia drogi po upadku.
- 19:45 | „Plastry” – Weronika Orawiec, Urszula Gołdowska | Miejski Dom Kultury – konkursowa prezentacja młodych twórczyń scenicznych.
- 21:00 | „Galera” – Interdyscyplinarna Grupa Teatralna Asocjacja 2006 | Plac Słowiański → Urząd Miasta Świnoujście – wędrowny happening plenerowy zakończony mappingiem.
25 sierpnia, wtorek
FAMA 2026
- 16:00 | „Ja wystawione” – Julia Pawlak | przestrzeń opuszczonego sklepu DOMGOS – prezentacja konkursowa w nietypowej przestrzeni miejskiej.
- 16:45 | „Historia pewnego kłamstwa” – SATŚ Katowice | Miejski Dom Kultury – spektakl podejmujący pytania o prawdę, zło i mechanizmy ludzkich zachowań.
- *18:45 | „#uG$” – AST Wrocław / Teatr KJM | Miejski Dom Kultury – konkursowa propozycja młodego teatru.
- 19:45 | „Metr na metr” – AST Kraków | Miejski Dom Kultury – kolejna prezentacja w konkursie sztuk scenicznych.
- 21:15 | „Potwarz” – Artystyczny Kolektyw Trema / Koło Naukowe Antrakt UAP | Muszla Koncertowa – wieczorny spektakl w plenerowej przestrzeni promenady.
26 sierpnia, środa
Piacholepy
11:00 | plaża, przejście Interferie – plenerowa propozycja dla najmłodszych i rodzin spędzających wakacje nad morzem. Wstęp wolny.
Miasteczko Portowe – Festyn Tradycji Morskiej
Plac Rybaka | 26–27 sierpnia – spotkanie z morskim i rybackim dziedzictwem Świnoujścia. W programie m.in. rejsy historyczną łodzią „Pomeranka”, warsztaty, rybackie zabawy i tradycyjna kuchnia rybna. Warsztaty i rejsy „Pomeranką” wymagają wcześniejszej rezerwacji.
- 12:00 | otwarcie festynu
- 14:00 | blok rybackich zabaw sprawnościowych
- 16:00 | podwieczorek rybacki – gotowanie na żywo
- 18:00 | blok rybackich zabaw sprawnościowych
„Skarby Świnoujścia” – wystawa fotografii Agaty Ciechowskiej
17:00 | Muzeum Rybołówstwa Morskiego – otwarcie wystawy fotograficznej poświęconej Świnoujściu. Wstęp wolny.
Koncert Orkiestry Wojskowej
17:00 | Muszla Koncertowa przy Promenadzie – plenerowy koncert Orkiestry Wojskowej. Wstęp wolny.
FAMA 2026
- 14:00 | „Idiota” – Bezsens / UAFM Kraków | Miejski Dom Kultury – konkursowa propozycja teatralna.
- 15:30 | „Chłopcy” – Fundacja Horyzont Sztuki | Miejski Dom Kultury – spektakl o młodych mężczyznach, potrzebie przynależności i poszukiwaniu tożsamości.
- 16:00 | Miejsca Literatury: Maciej Siembieda | Galeria Miejsce sztuki44 – spotkanie z pisarzem i reportażystą, autorem powieści opartych na faktach i zagadkach z przeszłości.
- 16:45 | „Ponowne odkrycia” – Cezary Stachura | Tawerna w Basenie Północnym – wystawa rzeźby, w której głównym tworzywem i nośnikiem opowieści jest drewno.
- 17:00 | „P.E.R.M.A” – Kolektyw Integracji Sztuk Scenicznych | Miejski Dom Kultury – spektakl stawiający pytanie o szczęście i to, jak go szukamy.
- 17:15 | „Zoom In” – Wydział Obrazu i Działań Interdyscyplinarnych UAP | Hala w Basenie Północnym – wydarzenie towarzyszące FAMIE.
- 17:30 | „Boat Trip” – Agnieszka Sowisło-Przybył, Magdalena Kasprzak, Monika Szczygieł | Hala w Basenie Północnym – interdyscyplinarna prezentacja artystyczna.
- 17:45 | Żeńszeń | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 18:30 | Kuba Derej | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 19:15 | Dwoje. | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 20:00 | Ta Malutka | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 20:45 | Jerzy Koczur | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 21:30 | Bibobit | Hala w Basenie Północnym – koncert gościa specjalnego, łączącego jazz, elektronikę, funk, hip-hop i neo soul.
27 sierpnia, czwartek
Miasteczko Portowe – Festyn Tradycji Morskiej
Plac Rybaka | 26–27 sierpnia – spotkanie z morskim i rybackim dziedzictwem Świnoujścia. W programie m.in. rejsy historyczną łodzią „Pomeranka”, warsztaty, rybackie zabawy i tradycyjna kuchnia rybna. Warsztaty i rejsy „Pomeranką” wymagają wcześniejszej rezerwacji.
- 12:00 | otwarcie festynu
- 14:00 | blok rybackich zabaw sprawnościowych
- 16:00 | podwieczorek rybacki – gotowanie na żywo
- 18:00 | blok rybackich zabaw sprawnościowych
Parkowy Koncert Jazzowy – Karolina Błachnio z zespołem
19:00 | Altana Koncertowa w Parku Zdrojowym – wieczorny koncert w zielonej scenerii parku. Wstęp wolny.
FAMA 2026
- 14:30 | „Sen nocy letniej ZOMBIE” – Marek Zieliński / AST Kraków | Miejski Dom Kultury – konkursowa propozycja sztuk scenicznych.
- 16:00 | Miejsca Literatury: Adam Robiński | Galeria Miejsce sztuki44 – spotkanie autorskie w ramach literackiego cyklu festiwalu.
- 16:30 | „Frogshop” – Transtopia / Dominik Setlak | Miejski Dom Kultury – konkursowa prezentacja teatralna.
- 17:45 | STACHA | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 18:30 | Sea Saw | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 19:15 | Irys | Hala w Basenie Północnym – koncert.
- 20:00 | John Porter – „Helicopters ’45” | Hala w Basenie Północnym – specjalny koncert jednego z najbardziej rozpoznawalnych artystów polskiej sceny rockowej.
- 21:15 | Michał od kości | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy songwritera i producenta łączącego żywe instrumenty z elektroniką.
- 22:00 | Marcycha | Hala w Basenie Północnym – koncert zamykający czwartkowy program FAMY.
28 sierpnia, piątek
Otwarte Mistrzostwa Pomorza Zachodniego w Szachach Klasycznych 2026
28–30 sierpnia | Dom Kultury „Słowianin”, ul. Matejki 43 – trzydniowe rozgrywki dla miłośników królewskiej gry. Turniej ma formułę otwartą.
FAMA 2026
- 14:00 | „HOLA, HOLA” – A-ZGRAYA / AST Kraków | Miejski Dom Kultury – konkursowa prezentacja sztuk scenicznych.
- 15:40 | „(nie)ukształtowana” – Natalia Podyma | Miejski Dom Kultury – konkursowa propozycja teatralna.
- 16:00 | Miejsca Literatury: Robert Małecki | Galeria Miejsce sztuki44 – spotkanie z jednym z najbardziej cenionych polskich autorów kryminałów.
- 16:45 | „Ucieczka z Chinatown” – Mateusz Nguyen | Miejski Dom Kultury – monodram podejmujący temat tożsamości, emigracji, nierówności i społecznie narzucanych ról.
- 17:45 | Karmider | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 18:30 | Syndyba | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 19:15 | Père-Lachaise | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 20:00 | Zachwyt | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 20:45 | imasleep | Hala w Basenie Północnym – koncert konkursowy.
- 21:30 | Daria ze Śląska | Hala w Basenie Północnym – koncert specjalny jednej z najbardziej charakterystycznych artystek polskiej sceny alternatywnej.
- 22:30 | „Zobacz Dźwięki” – After Party vol. 1 / Silent Disco | Hala w Basenie Północnym – taneczne zakończenie piątkowego programu.
29 sierpnia, sobota
Parkrun
9:00 | Park Zdrojowy – cotygodniowy bieg na dystansie 5 kilometrów dla wszystkich, którzy chcą rozpocząć sobotę aktywnie.
Letnia Przygoda z Nauką i Sztuką
11:00–17:00 | plac przy ul. Trentowskiego 1 – eksperymenty, warsztaty i stanowiska poświęcone m.in. biologii, chemii, robotyce, medycynie, astronomii i technologiom 3D. Wydarzenie dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
Piknik na Wyspie Karsibór
16:00 | plac piknikowy przy MDK Filia nr 3 w Karsiborze – rodzinne popołudnie z koncertami, atrakcjami dla dzieci, gastronomią i wieczorną zabawą taneczną.
FAMA 2026 – finał
- 13:00 | „Ostatni Dzień” – uczestnicy Interdyscyplinarnego Pleneru | przestrzeń opuszczonego sklepu DOMGOS – wystawa podsumowująca działania artystyczne uczestników pleneru.
- 15:45 | „Paprykarz szczeciński” – AST Wrocław | Miejski Dom Kultury – finałowa prezentacja konkursowa sztuk scenicznych.
- 16:00 | Miejsca Literatury: Magdalena Czubaszek | Galeria Miejsce sztuki44 – spotkanie z dziennikarką i reporterką, autorką książki o kobietach polskiej sceny alternatywnej lat 80.
- 20:00 | Skubas | Hala w Basenie Północnym – koncert rozpoczynający muzyczny finał festiwalu.
- 21:00 | LUNAMË gra „Nóż w wodzie” | Hala w Basenie Północnym – specjalny projekt muzyczny w finałowy wieczór FAMY.
- 22:30 | „Zobacz Dźwięki” – After Party vol. 2 / Silent Disco | Hala w Basenie Północnym – taneczne zakończenie 56. Festiwalu FAMA.
30 sierpnia, niedziela
Wakacyjny Turniej Siatkówki Plażowej
11:00 | plaża przy Centrum Ratowników – sportowe zakończenie wakacji na świnoujskiej plaży. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.
Otwarte Mistrzostwa Pomorza Zachodniego w Szachach Klasycznych 2026 – finał
Dom Kultury „Słowianin”, ul. Matejki 43 – ostatni dzień trzydniowych szachowych zmagań.
Warto zapisać daty i wybrać wydarzenia dla siebie. Ostatni tydzień wakacji w Świnoujściu daje wiele okazji do wspólnego spędzenia czasu – na koncertach, spektaklach, rodzinnych spotkaniach i sportowo.
Z wyrazami szacunku,
Beata Olszewska
Inspektor
Biuro Prezydenta Miasta
WIADOMOŚCI
Na piasku po raz ostatni. Siatkarze plażowi zakończą sezon
To będzie ostatnia w tym sezonie okazja, by stanąć do sportowej rywalizacji na świnoujskiej plaży. W niedzielę, 30 sierpnia, odbędzie się Turniej Zakończenia Sezonu w Siatkówce Plażowej. Zapisy trwają tylko do 27 sierpnia.
Turniej rozpocznie się o godz. 11.00 na plaży przy wejściu nr 12, od strony ul. Powstańców Śląskich. Udział w zawodach jest bezpłatny.
Zawodnicy zmierzą się w dwuosobowych zespołach, a rywalizacja będzie prowadzona w dwóch kategoriach. W MIX na piasku zobaczymy pary kobieta–mężczyzna. Kategoria OPEN pozostaje otwarta dla wszystkich zestawień. Każdy zawodnik może wystartować tylko w jednej kategorii.
Chętni do udziału muszą wcześniej się zapisać. Zgłoszenia przyjmowane są do 27 sierpnia 2026 roku pod numerem telefonu 516 167 274.
Organizatorzy liczą zarówno na stałych uczestników plażowych rozgrywek, jak i osoby, które dopiero chcą spróbować swoich sił w siatkówce plażowej. Niedzielne zawody będą nie tylko okazją do sportowej rywalizacji, ale również wspólnym finałem tegorocznego sezonu na świnoujskim piasku.
Turniej Zakończenia Sezonu w Siatkówce Plażowej
30 sierpnia 2026 r., godz. 11.00
Plaża przy wejściu nr 12, od ul. Powstańców Śląskich
Udział bezpłatny
Zapisy do 27 sierpnia: 516 167 274
Organizatorem wydarzenia jest OSiR „Wyspiarz”.
WIADOMOŚCI
Dlaczego silnik samochodowy może zgasnąć w tunelu?
Nie zdarza się to często, jednak od czasu do czasu kierowcy w Świnoujściu znają ten widok: samochód zatrzymuje się na końcowym podjeździe tunelu pod Świną. Jedną z przyczyn może być coś, o czym wielu kierowców nawet nie myśli przed wjazdem — prawie pusty bak paliwa.
Na płaskiej drodze auto może jechać bez problemu. Podczas podjazdu sytuacja się zmienia. Paliwo przemieszcza się w zbiorniku, a silnik jest mocniej obciążony i potrzebuje go więcej. Przy bardzo niskim poziomie paliwa pompa może chwilowo nie dostać odpowiedniej ilości paliwa.
Efekt? Szarpanie, utrata mocy, a w skrajnym przypadku zgaśnięcie silnika.
Czy to wyjaśnia wszystkie awarie w tunelu? Oczywiście nie. Przyczyną może być również pompa paliwa, filtr, odpowietrzanie zbiornika albo inna usterka.
Ale warto zadać sobie pytanie: czy niektóre samochody nie zatrzymują się w tym miejscu dlatego, że kierowcy wjeżdżają do tunelu z bakiem niemal pustym?
Rezerwa może wystarczyć na kilkadziesiąt kilometrów. Nie daje jednak gwarancji, że samochód zachowa się tak samo na każdym podjeździe.
WIADOMOŚCI
Pierwszy krok do sportowej przygody. The Sailors Świnoujście zapraszają na trening naborowy
Twoje dziecko lubi ruch, chce spróbować koszykówki, a może już trenuje i szuka miejsca, w którym będzie mogło rozwijać swoje umiejętności? W niedzielę, 30 sierpnia, rodzice i młodzi mieszkańcy Świnoujścia będą mieli okazję przekonać się, jak wygląda szkolenie w The Sailors Świnoujście. Klub organizuje otwarty trening naborowy dla dzieci od rocznika 2018 oraz starszych.
Spotkanie odbędzie się w godzinach 11:00–13:00 w hali Uznam Arena przy ul. Grodzkiej 5. To propozycja zarówno dla tych, którzy dopiero chcą postawić pierwszy krok na koszykarskim parkiecie, jak i dla młodych zawodników mających już doświadczenie.
Koszykówka dla początkujących i tych, którzy chcą więcej
Trening poprowadzi osobiście Jacek Chmielewski, doświadczony i zasłużony trener. Dla dzieci będzie to okazja nie tylko do poznania podstaw koszykówki, ale również do sprawdzenia się w sportowej rywalizacji i zobaczenia, jak wygląda praca w klubie.
Organizatorzy podkreślają, że wcześniejsze doświadczenie nie jest warunkiem udziału. Liczy się przede wszystkim chęć aktywnego spędzania czasu i gotowość do nauki.
Dla rodziców taki trening może być natomiast dobrym momentem, by zobaczyć, w jakim środowisku ich dziecko będzie trenować i jakie możliwości rozwoju oferuje klub.
Młody klub, który już ma się czym pochwalić
The Sailors Świnoujście to młody klub, ale jego ambicje sięgają znacznie dalej niż samo uczestnictwo w rozgrywkach.
Pierwsze efekty pracy z młodzieżą już są widoczne. W sezonie 2025/2026 zespół U16 zdobył brązowy medal w rozgrywkach Zachodniopomorskiego Związku Koszykówki.
Dla młodego klubu to ważny wynik, ale również sygnał, że systematyczna praca z zawodnikami zaczyna przynosić efekty. Kolejnym celem jest stworzenie możliwości rozwoju następnym rocznikom.
Nie tylko punkty i wyniki
W szkoleniu The Sailors koszykówka ma być czymś więcej niż nauką rzutów, podań czy taktyki. Klub stawia na wszechstronny rozwój młodych zawodników – fizyczny, motoryczny i mentalny.
Równie istotne są umiejętności, które przydają się także poza boiskiem: współpraca, odpowiedzialność za drużynę, systematyczność i radzenie sobie z wyzwaniami.
Klub chce również budować dla swoich zawodników jasno określoną ścieżkę rozwoju, dzięki której młody koszykarz może stopniowo podnosić swoje umiejętności i przechodzić na kolejne poziomy sportowego zaawansowania.
Klub obecny w życiu Świnoujścia
The Sailors Świnoujście chce być czymś więcej niż miejscem, do którego dzieci przychodzą na trening dwa lub trzy razy w tygodniu.
Klub angażuje się w życie lokalnej społeczności, organizując dodatkowe wydarzenia i inicjatywy skierowane do dzieci, młodzieży, a także mieszkańców Świnoujścia. Bierze również udział w projektach i inicjatywach organizowanych przez miasto.
To ważny element działalności, szczególnie z perspektywy rodziców. Sport może być bowiem nie tylko sposobem na poprawę kondycji, lecz także przestrzenią do poznawania rówieśników, budowania relacji i uczenia się odpowiedzialności.
Licencja PZKosz i profesjonalne podejście
Dla rodziców ważna jest nie tylko atmosfera, ale również to, czy klub działa w sposób uporządkowany i profesjonalny. The Sailors Świnoujście posiada licencję klubową wydaną przez Polski Związek Koszykówki, funkcjonując tym samym w ramach oficjalnej struktury polskiej koszykówki.
Klub deklaruje, że chce budować swoją działalność na solidnych podstawach – zarówno sportowych, jak i organizacyjnych. Długofalowym celem jest stworzenie środowiska, w którym młodzi zawodnicy mogą rozwijać się nie tylko jako koszykarze, ale również jako członkowie zespołu.
W niedzielę warto przyjść i spróbować
Nie każde dziecko od razu wie, jaki sport będzie jego sportem. Czasem potrzeba jednego treningu, żeby odkryć nową pasję.
Dlatego niedzielny nabór może być dobrą okazją, by po prostu przyjść, założyć sportowy strój i sprawdzić, czy koszykówka jest czymś dla niego.
Trening naborowy The Sailors Świnoujście odbędzie się w niedzielę, 30 sierpnia 2026 roku, w godzinach 11:00–13:00 w hali Uznam Arena przy ul. Grodzkiej 5 w Świnoujściu.
Zaproszenie skierowane jest do dzieci urodzonych w 2018 roku oraz starszych roczników – zarówno tych, które dopiero zaczynają swoją przygodę ze sportem, jak i młodych zawodników z doświadczeniem.
Być może właśnie tam zacznie się ich sportowa przygoda.
The Sailors Świnoujście zapraszają. Dołącz do Sailors Team!
WIADOMOŚCI
Norwescy eksperci, dawne rzemiosło i przyszłość Basenu Północnego
Jak wykorzystać doświadczenie Norwegów w ratowaniu zabytkowych statków i dawnych stoczniowych umiejętności w Świnoujściu? O tym przez trzy dni rozmawiali przedstawiciele miasta, muzeów, szkół, nauki i przemysłu stoczniowego. W dniach 18–20 sierpnia Świnoujście gościło norweskich ekspertów, a spotkania były ważnym etapem przygotowań do projektu dotyczącego Basenu Północnego.
Gospodarzem wizyty było Muzeum Rybołówstwa Morskiego. Do miasta przyjechali Hakon Sandaker i Trine Faltinsen z Bredalsholmen koło Kristiansand, ośrodka specjalizującego się w renowacji zabytkowych statków o stalowych, nitowanych kadłubach, oraz Oler Olaussen z Północnonorweskiego Centrum Renowacji Statków w Gratangen.
Cel wizyty był konkretny: przygotować współpracę potrzebną do projektu, na który Gmina Miasto Świnoujście chce pozyskać dofinansowanie z mechanizmów norweskich i EOG. Kolejnym krokiem ma być podpisanie listu intencyjnego z partnerem norweskim oraz porozumień z partnerami krajowymi. Dokumenty te będą potrzebne do złożenia wniosku o dofinansowanie. Na tym etapie środki nie zostały jeszcze przyznane.
Pierwszego dnia rozmowy odbywały się w Urzędzie Miasta, Zespole Szkół Morskich i Muzeum Rybołówstwa Morskiego. Następnie delegacja udała się do Szczecina, gdzie spotkała się z przedstawicielami Muzeum Narodowego, Stoczni Remontowej Gryfia, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego. Wizytę zakończyła konferencja prasowa podsumowująca rozmowy.
Norweskie doświadczenie może być szczególnie cenne przy stworzeniu programu szkolenia niterów. Chodzi o przekazywanie umiejętności związanych z tradycyjną techniką budowy i renowacji stalowych, nitowanych kadłubów statków – rzemiosłem, które dziś należy już do rzadkości.
Podczas wizyty rozmawiano również o możliwych funkcjach obiektów na terenie tzw. Królewskiej Stoczni. Jednym z pomysłów jest interaktywna wystawa o morskim dziedzictwie Świnoujścia w ruinach Wieży Ciśnień.
Rozmowy dotyczą także promu „Gryfia”, który obecnie znajduje się w zasobach Stoczni Remontowej Gryfia. Sprawdzana jest możliwość, aby w przyszłości jednostka znalazła się w Świnoujściu. Mogłaby wówczas pełnić funkcję centrum edukacyjnego dla przyszłych niterów i miejsca prezentującego dawne techniki budowy statków. Na razie jest to jednak propozycja, a nie podjęta decyzja.
Współpraca będzie kontynuowana. W ciągu najbliższych czterech tygodni planowana jest rewizyta strony polskiej w Norwegii, podczas której ma zostać podpisany list intencyjny o współpracy.
Do rozmowy o przyszłości Basenu Północnego ponownie zostaną zaproszeni także mieszkańcy. W najbliższych tygodniach odbędzie się kolejne spotkanie w ramach konsultacji społecznych. Ma ono podsumować wcześniejsze spotkania i zgłoszone uwagi oraz przedstawić propozycję dotyczącą całego obszaru.
Źródło: Biuro Prezydenta Miasta
-
WIADOMOŚCI5 dni temu„Miasteczko Portowe” w Świnoujściu. Dwa dni z morską tradycją
-
WIADOMOŚCI5 dni temuUrząd Miasta Świnoujście prowadzi nabory. Dołącz do naszego zespołu
-
WIADOMOŚCI4 dni temuFinanse miasta, seniorzy i zdrowie. Radni Świnoujścia zdecydują o ważnych sprawach
-
WIADOMOŚCI5 dni temuCyrk Safari przyjeżdża do Świnoujścia. W weekend widowisko pełne akrobacji i emocji
-
WIADOMOŚCI5 dni temuRockowa sobota w Muszli Koncertowej. Dirty Deeds zagrają za darmo
-
WIADOMOŚCI5 dni temu„Nocna 9” po raz dziewiąty. Świnoujście pobiegło wieczorem przez Park Zdrojowy
-
WIADOMOŚCI5 dni temuBryczka bez konia? Świnoujście szuka alternatywy dla dorożek
-
WIADOMOŚCI5 dni temuWięcej czasu na wymianę Karty Wyspiarza – termin przedłużony do końca roku
